Thursday, 1 September 2022

laat ons terugkeer hiernatoe

met die arrivering van die nuwe seisoen
staan ek gereed met vlamme wat warm oor my skeen flits
ek sien ver voor uit in
die onvreedsaamheid van die wêreld
as ek sou bid dan is dit nou
want iets skort in die lewe
die harmonie van saamleef en skep
en mekaar die vryheid van grond en atmosfeer gun

in die uithoeke van ons bestaan sal daar
nog humor moet vasklou om ons siele te red
want as ons eers ons waardigheid verloor het met
die uitwissing van liefde en vrede
gaan ons nie veel hê om aan vas te hou

laat die basuinende klanke van visionêre stemme diep in
die holtes van ons ore vibreer – helder stemme wat
ons uit ons hibernasie sal pluk
en ons bloed die rigting sal wys
en asseblief, herinner ons om te skep in plek van ruineer
en dat dit ook okay is
om te observeer eerder as om te reageer

leef met oop gemoedere en juig uitbundig oor
al die passievolle mooi wat
pols en groei uit hande en monde
laat ons nooit ophou leer
laat ons bly kyk na die groei van
die sade in en om ons
laat ons sonder voorbehoud wortel en blaar spruit
wat van lig en son
skadu en vorm sal maak

laat ons terugkeer hiernatoe:
die eenvoud van skep
laat vaar die kompleksiteite en hoogdrawendhede
stroop die skeppingsdaad tot iets
so vaartbelyn en ongerep
dat ‘n enkele resonans die iris van die hartsoog
sal laat oopblom en tot verligting ruk

Tuesday, 30 August 2022

dolosgooier van 'n gedig

I

die ambisie van die gedig is so indringerig
dit laat my nie toe om oor te
gee aan ‘n sukkelary nie
so 'n waaragtige astrante houding
het hierdie woordkuns!
ek probeer my skaar met
‘n hardvogtigheid
probeer anderkant toe kyk
maar nee! die kleine lettertjies
kom sit met alle mag
so grieselig in my kop
en kom lek hier by my vingers uit

II

ek het al vir jare die voorgevoel gehad
dat hierdie gedig haar verskyning gaan maak
meer as ‘n verskyning
is dit ‘n harlekinade
met al die gekskeerdery en geverfde gesigte
ek weet nie wie spot met wie nie!
dit is asof ek kompeteer
met my sinne in die verspring-pit
die stof spat al om ons enkels
maar ons wedywer vurig met mekaar
beide wil die ander een ver uit-spring

III

die kuilvoer word so gistig en suur in my kop
selfs die blêrende skape in
my stompe en passiewe gedagtegang
wil nie eet daaraan
ek kyk verlief na die moepel
en lê my warm lyf teen sy stam
“hoe wild en vry groei jy nie!”
en so dompel die natuur my in die romantiek
van haar polsende hart
ek pluk verwoed al die wilde-als
al om my enkels en
kook dit op in ‘n swetende en swetsende tee
selfs die kakkerlakke laat vaar hulle
alewige geskarrel en kyk my verbyster
aan hoe ek die bitter van die als in my keel
afstort
inderdaad – hierdie passie om kruie-gesond te leef
is vir meeste doemwaardig
hulle dink die pluk van blare is meer grusaam
as die moordpleeg van bloed en siel-diere
aai, sekere idee’s moet net in die son
bly lê en verskrompel

IV

die dae se skarniere verslyt
met elke sonsopkoms
maar die gedig bly om die dolosse te gooi
hardnekkig in haar gewoonte om
hier in my nek te blaas
as gedigte maar ‘n blywende effek kon blaas
en die koersskommeling tot ewige stilstand ruk
sal ons dalk koebaai sê vir
die weghardloop-verbeelding van geld

V

die dolosse ontaard in vonk-proppe
wat mekaar begin jaag in
die hippodroom van my kop
hulle begin lyk na artisjokke op hitte
as daar maar ‘n hofmaarskalk was
wie ek kon roep wat vir my in die bresse kon tree
maar, nee, ek is op my eie

VI

ek gaan skaar my by die vrouens in die harem
en vra hulle of hulle ook so verlei word deur die Woord?
nee, sê hulle, maar hoekom probeer jy
nie ‘n ontwapeningsveldtog nie?
haai, ek het nooit daaraan gedink nie
die geheim van hierdie driftige aanteel van woorde
deel dieselfde lankmoedigheid aanwesig in stalaktiete
‘n stille, onopmerklike groei
hoe kan ek hulle nou ontwapen?
wat is die wapen wat ek voel op my geteiken is?
ek gee moed op
ek gaan slaap met ‘n ellelange hanglip
en hoop die aand gooi nie
nog dolosse in my half-wakker drome nie
al wat ek kan doen is om op my tande te byt
en te hoop niemand sien my dolsinnige gryns raak
een greintjie van ’n kyk in my rigting
sal jou in ‘n sout-pilaar verander
al hoe ek hiermee leef is om deur die dag so
hiperbeleef as moontlik te loop
iewers sal die gedigte se gedrag raffineer
met my invloed
en die harlaboerla van hulle ledemate en tonge
tot orde roep
en soos die moeder-owerste sal ek hulle
siele deur ‘n ring kan trek
so netjies en heilig sal hulle voor my staan

VII

teen hierdie tyd sal die gedig
die stadsvryheid verdien
en vry deur die strate wals
en enige kafee inloop en homself knuppeldik
aan die atjar eet
die burokrate sal met nuut-ontdekte ywer
die verse se skoene poets
en die posmeester sal teen geen tarief
die digkuns aan elke lid van die wêreld pos
nodeloos om te sê
die poësie sal ‘n groot hawiksneus groei
en homself luid op die skouer klop
en trots elke kruiwa vul met leestekens en sillabes
en die bakstene en sement vervang met dit
wat meer sin maak
met die gedig se pralery
sal hy homself oortuig dat hy
skuiling en warmte kan bied vir die massas

VIII

en so gooi die gedig haar dolosse
selfs in die aspidistras en krisante
dit help nie ek is ‘n suurknol
vier fees saam met die verse se
brutale parmantigheid
ek kan seker net gulhartig daarvan afkom
dit help nie om hulle misbaksels te noem
of die hoof-inhoud van my ontlasting nie
laat ek eerder bieg dat hulle soos
pypkaneel en die geelste borrie
goed is vir die selle
elke dag wiegel hulle voor my oë
met hulle volywerigheid
hard aan die werk om
my uit te daag met die beste van
harsinggimnastiek

Monday, 29 August 2022

klitsgras van die kundige letterheid

die kilte van die klitsende wind
karnuffel my sintuie
dis kompleet asof konyn-agterbene 
in my kieste groei
en ek die klitsgras van die kundige letterheid
klutskwyt spring

Thursday, 25 August 2022

oseaan is 'n gevoel

en aan die begin was die gevoel
en die gevoel het idee geword
en idee word woord
en woord word tong
en tong word sprong
en sprong word sweet
en sweet word reën
en reën word oseaan

Tuesday, 23 August 2022

sugte

die golwe kom uitgerol
soos sugte uit 
die kieste van die see

Monday, 15 August 2022

verstrakte soetheid

dis net ek en ek en ek -
die trio wat alewig hier om die heuningkoek van my woorde hang
ek wag dat die son van 'n metafoor oor die verstrakte soetheid sal val
en stroperig die rymelary van my vingers sal drup

Sunday, 14 August 2022

net soos die wind

net soos die wind
sal die hardkoppigheid
van die kreatiewe verstarring gaan lê

Saturday, 13 August 2022

ek wil net wil

ek wil net wil
dis al
om te wil
is genoeg
wil wil WIL
oorlewing se kernwoord

om te wil 
is om sukses halfpad te ontmoet
om te wil
dui op 'n vonk
'n lus
'n oortuiging
al is die wil hoe fluisterend

ek wil net wil -
dit my grootste oorwinning vandag

Tuesday, 19 July 2022

dikwels

dikwels voel dit dat ek liewers my serp
'n honderd keer wil opvou as
wat ek 'n gedig wil skryf

Friday, 8 July 2022

straws

maybe words are not my medium anymore
are they only straws
brittle straws
i am clutching at?

Friday, 24 June 2022

Nog twee Tankwa gedigte

net ek en kilometers klipland
laat die digkuns van klip
my wakker klap!

* * *

die stilte druk hard
teen my ore en lyf
ek druk my ore diep die vertes in
ek wil soveel van die niks 
deur my troebel holtes laat syfer
en suiwer

Thursday, 23 June 2022

geharwar

ek beur deur die dik geharwar van
die inkonsekwensie
van woorde

Wednesday, 22 June 2022

tuit

my pen se ore tuit
gulsig om elke lettergreep in
die wind op te slurp
voordat hy in sy besinning
begin vas-ink
vers-sink

Tuesday, 21 June 2022

Twee Tankwa gedigte

ek laat die porieë in my siel
wawyd-oop waaier
laat hierdie groot stilte
hierdie groot landskap
my deurweek

* * *

en die son skuif horison toe
die woorde steek vas
soos dons tussen die doringtakke

Monday, 20 June 2022

skin of my poetry

write through the doubt
the losing of faith and mind
write the goosebumps back
into the skin of my poetry

Sunday, 19 June 2022

son

in die son is waar my vel sin maak
klip water wind gee 
my vel 'n gevoel van tuishoort
maar o, dit is die son 
wat die sintaksis van my sintuie herrangskik
en nuwe toortonnels uitdelf
en die oorlewingsdrang omskep na 
oorlewingslus

Saturday, 18 June 2022

know

do not give up or dismay
the little wisdom you acquired yesterday or 20 years ago
always keeps on growing and expanding
and one day your lucky stars
will shine over you like
that beaming star
over the Wise Women's horizon
and you will know
what you have always wanted to know
and know gladly what you feared to know
and unknow what fixated your brain
into the abyss
and unknow the inadequacies 
you thought you knew well
but which was not from knowledge
but gutless and irreverent delusion
so please, do not give up or dismay
the little wisdom you acquired yesterday or 20 years ago
will always keep on growing and expanding
and one day your lucky stars
will shine over you like
that beaming star
over the Wise Women's horizon

Friday, 17 June 2022

Scaramouche

my vers voel dikwels soos die flopnek Scaramouche
trots en parmantig wil sy haar kleure en sjarme afwys
maar dan kom Harlekyn en boks haar nek- en neuswerwels los
dat alle drome van digterlike transendering
uit haar oë spat en in die stof tot in die verdrietige nietigheid
w e g s y f e r

Thursday, 16 June 2022

deflated

some people live like
deflated tyres
sloshing over the gravel
loosing grip 
and just do not feel the ochre beauty
of the soil under their feet

Wednesday, 15 June 2022

poorte van die digdom

om deur die poorte van die digdom
te loop met parate oë
vlymskerptong
dawerende voeteslag
om solied my staan te staan teen
die alewige gemarsjeer van die pedante

Tuesday, 14 June 2022

dive

the vertigo in my head 
spells a melancholia
that wants to dive itself 
dry 
in the wild 
entanglement 
of 
the ocean

Monday, 13 June 2022

seekat

i

soos ek klavier speel verander my vingers in
die pote van ‘n seekat
my vel flits kwiksilwerend in kleure wat
flambojant vlamme oor die klawers verf

ii

en skielik word my hart die pylende lyf van
die seekat wat oor jou vel
dartel en suier
suier
suier
die einste kleure en teksture van jou vel en
wese aanneem
ah as my hart jou seekat kon wees
sag en suierig in my liefde op jou sit
saamsmelt in jou lewensvorm
en niks of niemand my daar sal afpluk
en onder die vergrootglas van die wysneuse
oopspalk nie

Sunday, 12 June 2022

Lara Kirsten on piano

I am reminiscing on past concerts. I performed the last concert of my program The Resonating Pulse at the Tatham Gallery. I fondly remember this poem written to me that day by poet Bruce Haynes.

She sat, fingers pulsing the keys
Of a Shigeru Kawai piano
Bathed in the natural light
Of Pietermaritzburg's Tatham Art Gallery
On an October afternoon
Brown hair cascading down her back
With a feral intensity
She told us about playing piano in a sandstorm
In the Tankwa Karoo
At AfrikaBurn
I realised then
That Lara the poet-pianist is
Part landscape
Part human
Some indomitability of spirit
Some surge of will
Some vast dry landscape living through her
Weathered orange rocks and hot sand
And, above it all
A charged electrostatic sky
A promise of rain.

 - Bruce Haynes
October 2018

Thursday, 9 June 2022

ek wil

ek wil 'n gedig skryf wat soos 'n harts-
verrukkende akkoordprogressie
deur my siel sal breek

Sunday, 5 June 2022

ride like

ride like the powerful surge and 
swell of the white-foam breakers
cycle dance think write play
into the exquisite pull of the ocean

Saturday, 4 June 2022

Through Lara's Gift

I want to share a poem - for a change written not by me - but by friend and fellow-poet Bruce Haynes. He wrote this during a recital I gave of the 10 Pieces collected in the EUSA album by Yann Tiersen in 2017. This week the poem has been calling me again. 
I have such fond memories of that performance in Hilton, KwaZulu-Natal. 
I have read it in subsequent performances of these pieces. It never ceases to pull a few gasps from the audience.
Bruce, this poem keeps spreading its ripples. 
Thank you. 

Through Lara's Gift

I wondered then
At the spread of pattern
The melodies mimicking
The sea
Bird cries
The song of rock
Surf spray
Small spreading leaves and tufts of grasses
An orchestra of wind
Pebbles tides           waves.
Horizons.
That Yann Tiersen's pattern
Of sound through time
His sculpture of crying notes
And scales. His tides of melody
His currents of music and soil
Slowly building over time
His springs and storms and rains.
And silence.
That this pattern
Could hatch itself on the ledge
Of a piano. And spread its wings in a heartbeat
Of fingertips. Of muscles dancing in prayer.
That an island
Could live like a sob in my chest
A migrating bird
Criss-crossing the world to nest between pianists’ fingers.
I can only lie prostrate
Before the algorithm of evolution and whisper
It works
Let it spread.

Poet - Bruce Haynes

Written during the performance of Yann Tiersen’s EUSA by South African pianist Lara Kirsten

Thursday, 2 June 2022

dig voort!

in my woord 
soek ek dikwels 
'n mooi akkoord
daai klinkende soort 
wat in die oor hoort
en omskep word 
in 'n rype vrugteboord 
en onverstoord 
enige gedagte van self-moord
wegwys na die poort 
van die vakansie-oord

bind die woord 
al singend om  
my stem-koord
en dig voort!

Tuesday, 31 May 2022

onbeskryflik

my digkuns is so spontaan
dat ek nie eens die potlood hoef 
vas te hou vir die skrywersdaad nie

die poëtika rank lowerryk om die potlood
my vers neem die potlood in eie hand
en druk haarself uit
sonder menslike intervensie

suiwer onbeskryflike digkuns 
dwarrel deur die lug

menstong 
menshart 
staan opsy - 
julle sal net 
die poëtika
ver(d)raai

Sunday, 29 May 2022

i am a drop

water at my back

blue sky up above

i am a drop

contained in

the walls of my mind

crack me

i want to seep into

you


in the water reservoir, Stonehenge, Tankwa Karoo

Saturday, 28 May 2022

patterned and unpatterned

always the expectedness and 
the unexpectedness 
in
the temperaments of the Seasons

patterned and 
unpatterned
it chases 
our bones 
into
startled survival