Showing posts with label stilte. Show all posts
Showing posts with label stilte. Show all posts

Friday, 8 September 2023

wat help woorde

wat help woorde -
wou
sou
moes
wat as
liewers
in plaas van
maar
eerder
moenie
kan nie
mag nie

nee man!
bly eerder stil

                                                                                241017

Friday, 24 June 2022

Nog twee Tankwa gedigte

net ek en kilometers klipland
laat die digkuns van klip
my wakker klap!

* * *

die stilte druk hard
teen my ore en lyf
ek druk my ore diep die vertes in
ek wil soveel van die niks 
deur my troebel holtes laat syfer
en suiwer

Tuesday, 21 June 2022

Twee Tankwa gedigte

ek laat die porieë in my siel
wawyd-oop waaier
laat hierdie groot stilte
hierdie groot landskap
my deurweek

* * *

en die son skuif horison toe
die woorde steek vas
soos dons tussen die doringtakke

Saturday, 7 May 2022

ek is uitgetiep oor die afgrond van jou verbeelding

om te weet die oë van jou het op die woorde van my geval
maak elke gewrig in my sintaksis ontkoppel

ek is uitgetiep oor die afgrond van jou verbeelding - die ekstase!
die hart wil nie bedaar

ek staan kaler as kaal voor jou
en dis nie skaam en wegkyk
maar diep in jou onbegrensde oë inpyl

ek sien
jou
raak

en die sien
raak
jou

met ons siele bou ons metafore waaroor ons na mekaar se digte takke klim

jy is 'n gety wat deur my pols
en die slapende wildheid in my wakker maak

god dank vir aanraking
en
invloed!

my tong het reggemaak vir 'n forever stilte
en toe kom jy

en ons weet goed
aangeraakte organe staan
penorent

en skielik maak
oorlewing weer
sin

ek wil in alle naaktheid voor jou staan
niks anders sal sinmaak

Friday, 3 December 2021

Luister

die son sak silwer oor die oseaan by Grotto strand in Hermanus

daar is twee klein walvisse wat na-aan 
die eerste golwe hulle lywe uitsteek
die hele middag is hulle daar

ek loop na die water
ek is die enigste mens op die strand
ek het nie my bikini by my
ek trek my rok oor my kop
kaal loop ek reguit die golwe in
soos dit hoort
(hoe wonderlik dat 'n walvis nie hoef te verduidelik
dat hy nie klere hoef aan te trek nie)
met arms uitgestrek
my rug en kop fier en regop
voel asof ek na die binnekamer van my voorouers loop

ek kan nie my gewone onderwatergille gee nie
ek wil nie die walvisse wegskrik nie
met my kop onder die water kreun en grom ek saggies
 - ek glo vas hulle hoor my en dat hulle terug gesels
dit is net ek wat nie die ore het nie - 
ek kreun vir hulle die gedig van my dansende bene
ek skop vurig met my voete
stuur ek helder seine van my lewenslus
en my rede vir leef die diepsee in

skielik raak ek stil
ek probeer my seine terugsluk

ek is 'n mens wat deel is van die kak aanjaag en injaag die see in

ek is jammer Walvis vir die Mense wie ons is

kom ons bly stil en luister...
Mamela uLwandle 
Luister na die Oseaan
Mamela Umnenga 
Luister na die Walvis

Sunday, 21 November 2021

pouse

kan ek nie net 'n stil digkuns skryf nie?
geen woord
geen klank geen kreun
geen hyg geen sug
geen asemsnak
geen angstigheid om by die punt uit te kom
digkuns wat doodeenvoudig
niks sê nie
dít sal baanbrekend wees
geen afmeting van of 
aanvoeling vir pouses tussen raserige woorde
net een groot pouse moet die gedig wees
ek sal baie van hulle skryf!

Friday, 19 November 2021

Tuesday, 1 December 2020

traksie vir my sielswiele

by die begin van die gedig is
ek vol self-vertroue en
geesdrif
ink begin rinkink in die
nokke van die vers

sal ek
in die
negosie-winkel van die 
malkoppighede
aandring op
asemrowende
klandisie?

met ander woorde:
ek is maar net opsoek na
traksie vir my sielswiele

een van die dae sal die
nood so groot word dat my tande tot deur my brein gaan
kners
en die
letters deur my porieë gaan
etter

laat 
ek
titanies regopstaan
teen die
ewige
rebellie van die
swygsaamheid

Friday, 20 December 2019

staar

beide die lewe en die dood lê in my mond
altwee kompeteer vir verbale aandag op my tong
daar is net ‘n stilte wat my keel wil sus
oor geen van die twee wil ek nou dink nie
net ’n bloue vakuum wil my geestesoog teen vasstaar

Tuesday, 1 October 2019

my gedigte se sê

ek besef dat my gedigte
iets anders sê as wat ek eintlik wil sê
hulle sê gereeld iets anders
draai in ander (dog soms verrassende) draaie in
maar nie in die draaie van my innigste sê-se-begeerte nie
ek gee voor in ander woorde as wat ek wil sê
ek voel meer kere soos 'n huigelaar
huigel ek kan dit doen en dit sê
maar eintlik is die diepste waarheid dalk dit: 
dat ek nie kan sê nie
ons almal skryf met die hoop om te sê
wat ons wil sê
maar die sê is so onvas
so wankelrig
so brokkelrig
so onbetroubaar
ek sê eerder niks

Tuesday, 4 June 2019

Die digter is nie dood nie


photographer: Dani Debellis


Die digter is nie dood nie

geskoei op Die kind van Ingrid Jonker

Die digter is nie dood nie
die digter lig haar tong teen haar demone
wat Waansin skreeu     skreeu die stemme
van sin en behoort
in die konsternasie van die verlore siele

Die digter lig haar tong teen haar gene
in die stryd teen die sinneloosheid
wat Waansin skreeu     skreeu die stemme
van die voorvaders en spoke
in die DNA van ons opstandige woede

Die digter is nie dood nie
nòg in die bad nòg op die pad
nòg met die lem nòg met die gas
nòg op die brug oor die donker rivier
waar haar begeerte lê met salwende water in die longe

Die digter is die skim in die krygsliedere
singend met tonge kele en vuiste
die digter breek deur alle sinne en onsinne
die digter tuur deur donker poele en in die smart
van die aarde
die digter wat net wou skryf in die stilte van haar kop is orals
die digter wat vrou geword het sing deur alle tale
die digter wat mens geword het vlieg deur alle harte

Sonder ‘n woord

Friday, 6 November 2015

Tuesday, 20 October 2015

dink hardop

i

die dae is vol van bome en blomme
en reuke en stories en stemme
en kilometers en afstande wat nader gebring word
winde wat waai
hart wat amper wil breek van so baie

ii

die hele tyd op pad wees
beplanning vir dit en dat
dagboek skryf
gedurig na horlosies kyk
dit maak my mal

iii

ek verlang na die stilte
in water
stilte bo op die drakensberge
stilte in die veld
stilte van ‘n stil hart

iv

as ek kon ontslae raak van al hierdie afleidings
hoeveel spasie sal ek dan in my kop
en om my hê
om myself totaal toe te wy aan my kreatiwiteit

v

die verligting as my lyf en my longe
stilte en kans kry
om weer dieper asem te haal

Tuesday, 4 August 2015

ek is verlief op Stilte

ek moet erken
ek is verlief op Stilte

hoeveel keer wou ek al
met Stilte weghardloop en 
in donker en verafgeleë stegies
met hom vry tot die son 
soos taai stukke goue marmelade
oor die horison oopbreek

Tuesday, 12 May 2015

stil mond

in die stilte van my mond
sit daar soveel begeertes
wat wil suis soos die wind
maar nou is my mond stil
want dit is goed om net stil te wees
stil soos net stil kan wees
niks meer
en
niks minder

in my mond se stilte 
hang daar vrugte wat so stil
net hang in geheimenisvolle groei
en wag dat die seisoen sal kom
wanneer hulle
aarde toe gaan val
niks vroeër
en
niks later

in hierdie onvergelykbare stilte
is my mond ‘n stil holte in
die eindelose uitspansel waarin
die lang-verwagde eggos
in hulle eie tyd
die toekoms sal inloop
niks vinniger
en
niks stadiger

Thursday, 19 March 2015

kern van versuiming

in die wolke
berge en
wind van die kaapse dae
vertrek die drome in my rug op vlugte van
ongegrendelde uitbuiting
van my sanity

wat is die afrikaanse woord vir sanity?
saniteit?
onmalheid?
gesondheid-van-verstand-en-gees?
hoekom is daar nie ‘n ordentlike kragtige en
direkte antoniem vir malheid in afrikaans nie?
ons afrikaanstaliges ken seker ook die teenoorgestelde van malheid?
of nie?

ek gee nie om om van my verstand te wees
en mal genoem te word nie
een malheid wat ek wel nie kan verduur nie
is wanneer mense my van my kop af praat met hulle
verbale diarree
oneindige babbelsug
ongeeweneaarde praatsiekte
albei my oë raak wasig
my ore verstar en
my borskas verstrak
in die waakloosheid van hulle monde gaan hulle
op trips en rollercoasters van hulle
bewussynlose en briljant monopoliserende monoloë

mense wil gehoor word
so moenie die hel in word nie lara
hulle het stories om te vertel
maar jirre kan hulle nie vir paar asemsblikke net stil wees
stilte is wonderlik vir die brein
die siel
die spasie
en
vir my ore

ek smeek vir ‘n bietjie stilte
waarin ek net kan staar tot in die kern van versuiming
breine en monde is hele-mal te ooraktief
ek smeek
ek smeek
maak hulle stil
maak hulle stil

Wednesday, 10 December 2014

tussen die kriek en die stilte

~ English translation at the bottom ~

ek soek daai element

dit is nie klip
dit is nie water
dit is nie lug
dit is nie aarde
dit is nie vuur
dit is nie mineraal
dit is nie plant
dit is nie metaal

dit vloei nie
dit lê nie
dit groei nie
dit brand nie
tog is dit daar

ek soek daai element
daai iets wat die donker woud op
‘n windlose volmaan-nag
so perfek aanmekaar hou
daar waarin die insekte en voëls
die oorlewing-sparteling vir
‘n wyle
laat vaar
en
net 
stil
word

dit lyk asof al die ander elemente
leef vir hierdie een element
die element wat eenvoudig net hang
dik en ryk

ja dit is ‘n hang-gevoel
so ‘n lywige sensasie  in die neusgate
wat die asemteug eindeloos laat strek
tot in die einder van die longe

hierdie element is waaragtig ‘n noodsaaklikheid

dit is die gom tussen
organika en habitat

daai iets tussen die kriek en die stilte

dit is die heenkome vir verdwaling
dit is die lig wat bly hang in die oog
al het die donker gedaal
en die ooglede toegeval

mens vang nie hierdie element vas nie
dit sal jou ontwyk as jy ander kant toe kyk
en tog, as dit eers aan jou verhemelte gelek het
het dit jou siel verewig gemerk

dit is die element wat die oer-oorsaak is
van rusteloosheid
jy wil dit vashou 
jy wil dit vasklou
jy blameer dit – regverdiglik – vir jou geluk

jou binnenste weet dat
dit ook die wortel is
van
ongeëwenaarde saligheid en
jou hele lewe lank
sal jy daarna bly honger

between the cricket and the silence

i am searching for that element

it is not stone
it is not water
it is not air
it is not earth
it is not fire
it is not mineral
it is not plant
it is not metal

it does not flow
it does not lie down
it does not grow
it does not burn
yet it is there

i am searching for that element
that something that holds together
the dark forest on
a windless full-moon-night
there wherein the insects and birds
let go of
the survival-bustle for
a while
and
become
silent

it seems that all the other elements
live for this one element
the element that simply hangs
thick and rich
in
the
air

yes it is a hanging feeling
such a full-bodied sensation in the nostrils
that endlessly stretches the breath
to the furthest ends of the lungs

this element is veraciously a necessity

it is the glue between
organica and habitat

that something between the cricket and silence

it is the sanctuary for lostness
it is light that stays hanging in the eye
long after the darkness has descended
and the eyelids have closed

one does not capture this element
it will elude you if you look the other way
and yet once you have stood in it and
felt it licking on your palate
it has marked your soul forever

it is the element that is the root cause
of restlessness
you want to hold and cling onto it
you blame it – rightfully – for your happiness

yet your innards know that
it is also the source
of
unequaled beatitude and
your whole life
you will
hunger for it

Tuesday, 25 November 2014

continents of sound

I performed the following poems in my last piano recital continents of sound in Stanford last month in the Western Cape. It is a series of poems that I have been using in some of my other recitals in collaboration with other musicians - clarinetist Morné  van Heerden, cellist Francois le Roux and flutist Thomas de Bruin. These poems have given the recitals a strong sense of cohesion and drama. Personally I think the words have a wonderful way to balance the intensity of the musical moments. I have received very inspiring feedback on the poems. They have been coming a long way with me -  each one has its own story and inspiration. They have been flashes of lightning as well as globes of grapes in my mouth. They have given me strength with each performance. It has been very fulfilling to realise just how closely woven my poetry and music can be at times. I thought it is now a good time to publish them here. 

I indicate the piano pieces to give an idea of the music that I played in continents of sound.

 >>> Improvisation <<<

1.

Nuwe Aarde

dit is daar waar ek wil wees
daar waar kontinente van klank
uit my keel en vingers vloei
en ek aan 'n hele
nuwe aarde geboorte gee

New Earth

that is where I want to be
there where continents of sound
flow from my throat and fingers
and i give birth
to a whole new earth

>>> Beethoven Sonata <<<

2.

boorling van hierdie klank-aarde

my vingers omvou elke vou en hoek
van die klank se lyf
voel sonder om te sien
die glans
die deining
die gly kontoere
van toon-organika
wat in die hemelvuur
tot
boorling van hierdie klank-aarde
gelouter word

inhabitant of this sound-earth

my fingers fold over every fold and corner
of the body of sound
feel without seeing
the shining
the undulation
the smooth contours
of tone-organica
that is fired in heaven's flame
into inhabitant of this sound-earth

 >>> Schubert Impromptu <<<

3.

o, Musiek

dit is waar klanke gebore word met aardse lywe
en ons die herinnering van premordiale frekwensies
in ons honger ore kan hoor sing
en die hart kan net juig oor musiek
wat so diep tref

oh, Music

this is where sounds are born with earthly bodies
and we can hear the memory of primordial frequencies
sing in our hungry ears
and the heart can only rejoice over music
that strikes so deeply

 >>> Debussy Clair de Lune <<<

4.

ryp druiwe

die musiek-klanke val
soos
ryp druiwe
uit
die lug
vol trosse kom lê soet-soelig diep binne my oor
draai om en om in
'n hemelse taai mallemeul
in die ingewandes
van
my siel
die rillings breek uit oor my kopvel
en die toppe van my skouers
ek is bang as
die stilte
gaan kom
ah, om verewig in die hand van klank te lê
daar waar dit resonerend warm is
vat my nie weg van hierdie klank!
kom musiek,
kom val
soos ryp druiwe
in my oor
bederf my
met
'n oomblikse versadiging
van
hierdie
nimmereindigende
honger

ripe grapes

the sounds of music fall
like
ripe grapes
from
the sky
full bunches come lie sweet-sultrily deep inside my ear
turn round and round in
a heavenly merry-go-round
in the guts
of
my soul
the thrills break out over my head
and on the tops of my shoulders
i am scared when
the silence
will descend
ah, to lie forever in the hand of sound
there where it is so resonantly warm
take me not away from this sound!
come music,
come fall
like ripe grapes
in my ear
spoil me
with
a momentary satiation
of
this
neverending
hunger

>>> Granados Playera <<<

5.

uit die resonante holtes van lyf

uit die resonante holtes van lyf
breek die stem oop
en sing oor die ganse aarde
die lied wat
in drome klink
deur skeure breek
en
in murg gaan sit
en nie laat los
totdat dit lyf vervorm tot
transendentale beswyming

from the resonant cavities of body

from the resonant cavities of body
breaks open the voice
and sings over the whole earth
the song that
sounds in dreams
breaks through the cracks
and
clings onto the marrow
and does not let go
until it reforms body into
one transcendental swoon

 >>> Improvisation <<< 

>>> Chopin Polonaise <<<

6.

verrukking van klank

vlugtig vlieg die ritmes uit my vingers
en draai ek in 'n kolk van ekstatiese malkoppigheid
totdat swart en wit,
spier en hout,
ek en jy
een word
die musiek ons vasboei
die melodie ons in hegtenis neem
en die wispelturigheid van die sikloniese ritmika
ons verewig gevangene hou
in die verrukking van klank

exuberance of sound

flightily the rhythms fly from my fingers
and i turn in a whirl of ecstatic madness
till black and white,
muscle and wood,
you and i
become one
till the music shackles us
the melody takes us captive
and the moodiness of the cyclonic rhythm
ensnares us forever
in the exuberance of sound

>>> Gershwin Two Preludes <<<

7.

ontmaskerende koorstigtelikheid
van klank

my vingers
skud die
sweet van
die klankekoors
oor die
gate van
ore wat
die toevoer
is na
die ondergrond
van julle
siele
die kwiksilwer
in die
buis van
julle monde
breek oop
met die
druk hitte
van die
ontmaskerende koorstigtelikheid
van klank

unmasking feverability of sound

my fingers
shake the 
sweat of
the sound-fever
over the
holes of
ears that
are the
subway
to the underground
of your souls
the mercury
in the
tube of
your mouths
breaks open
with the
pressured heat
of the
unmasking feverability
of sound

>>> Takacs Toccata <<<