Showing posts with label son. Show all posts
Showing posts with label son. Show all posts

Thursday, 25 December 2025

die taal van sand

die taal van sand
is so tasbaar en verstaanbaar
dat een enkele korrel tussen my tande
my orent laat spring
een enkele korrel in my oog
my laat wriemel van ongemak
een enkele korrel tussen my bedlaken
en my beenvel my laat kriewel
en ek nie slaap totdat ek daai korrel
uit-en weggeskud het nie

dit vat een sandkorrel
om die hele totaal van sand te begryp
anders as die tale waarmee ons monde
'n hele klomp woorde
eers moet leer om 'n gedig te kan versin
het mens net 'n enkele korrel sand nodig
om die poëtika van sand te verstaan

maar genoeg van hierdie een korrel
gee my nou eerder 'n hele strand vol sand
waarop ek my voetspoor kan afdruk
en hande-en voetevol korrels
die lug kan ingooi

een korrel sand in my bed
praat vreeslik hard en ongenooid
maar 'n hele spul korrels bakkend in die son
waarop ek my lyf kan neersprei
is so sussend en aangrypend

daar is niks so lekker
soos om jou lyf in die duinings van sand
net so en só
en só in te druk
en holtes uit te hol
vir net die perfekte lê-gemak
geen matras geen gras
geen klip geen kussing
geen spons geen hangmat
kry reg om my lyf se kontoere
so perfek vas te hou en koester nie

my liewe land, ek kan nie ophou sing
o sand - jou wonderlike ding!

Thursday, 27 February 2025

kniel die son

kniel die son in
die palm van my hand
hy sê dankie vir 
hierdie oophandige gebaar
wat hom so sag 
ontvang en omvou

Sunday, 3 December 2023

soos ‘n nartjie

ek wil 'n gedig skryf
wat so maklik skil soos 'n nartjie
'n rympie wat gemaklik en tuis
in die mond lê soos die glimlaggende lyfie
van 'n nartjieskyfie
'n vers wat glimmer soos die sitrus-barnsteen
in die son van jou oë

Saturday, 2 December 2023

sonleser en blare-digter

die son van jou oë
straal deur my gedig
die verse fotosinteer en golf
suurstof na jou longe

die gawe is wedersyds:
sonleser
en
blare-digter

dit is al wat ons vandag benodig:
son en gedigte

Friday, 18 August 2023

sneeuvlokkies

my digdrome is sneeuvlokkies in die afrikason -
hulle toor vlugtig die berghange van my verbeelding
maar gou smelt dit weg in die warm son van vergetelheid

Tuesday, 21 June 2022

Twee Tankwa gedigte

ek laat die porieë in my siel
wawyd-oop waaier
laat hierdie groot stilte
hierdie groot landskap
my deurweek

* * *

en die son skuif horison toe
die woorde steek vas
soos dons tussen die doringtakke

Sunday, 19 June 2022

son

in die son is waar my vel sin maak
klip water wind gee 
my vel 'n gevoel van tuishoort
maar o, dit is die son 
wat die sintaksis van my sintuie herrangskik
en nuwe toortonnels uitdelf
en die oorlewingsdrang omskep na 
oorlewingslus

Wednesday, 18 May 2022

rocksolidbodem van die Liefde

die gevoel van ons liefde
skyn deur my hart soos sonlig wat 
deur die laatmiddagsondeurdrenkte
seebamboeswoude pyl - 
hemels     penetrerend
asemrowend         bekorend

ek swem met verwonderende oë deur 
die bamboes van ons verrukking
seebamboes wat met soveel veerkragtigheid
die getye deurstaan en 
bly klou aan 
die rocksolidbodem van 
die Liefde

Tuesday, 5 April 2022

vat

hierdie aarde vat die woorde
uit my mond
hierdie son vat die oortuiging
uit my lendene
hierdie wind vat die klop uit my ore

my lyf is 'n leë kalbas

April, Tankwa Karoo

Friday, 11 March 2022

hierdie verlange

hierdie verlange sit reg hier tussen my kiestande
verlange so helder in sy newelagtigheid
verlange so vormvas in sy vormloosheid

ek kan daarop kou
maar dit breek nie in kleiner stukke op nie
ek kan dit nie weg maag toe sluk nie

soos ‘n oop stuk veld
waardeur ek met my oop mond hardloop
en nie die son of die gras of die grond kan ruik nie

die verlange is ‘n groot onoplosbare stuk leegheid
wat hol kolle teen
my oogballe ets

dit help nie om my oë toe te maak
die kolle glip af na my voete
ek dryf deur die dag op hol voete

hierdie verlange so vormvas in sy vormloosheid
so helder in sy newelagtigheid
my kiestande kan nie meer kou –

die verlange
het holtes in hulle ook
gevreet

Friday, 3 December 2021

Luister

die son sak silwer oor die oseaan by Grotto strand in Hermanus

daar is twee klein walvisse wat na-aan 
die eerste golwe hulle lywe uitsteek
die hele middag is hulle daar

ek loop na die water
ek is die enigste mens op die strand
ek het nie my bikini by my
ek trek my rok oor my kop
kaal loop ek reguit die golwe in
soos dit hoort
(hoe wonderlik dat 'n walvis nie hoef te verduidelik
dat hy nie klere hoef aan te trek nie)
met arms uitgestrek
my rug en kop fier en regop
voel asof ek na die binnekamer van my voorouers loop

ek kan nie my gewone onderwatergille gee nie
ek wil nie die walvisse wegskrik nie
met my kop onder die water kreun en grom ek saggies
 - ek glo vas hulle hoor my en dat hulle terug gesels
dit is net ek wat nie die ore het nie - 
ek kreun vir hulle die gedig van my dansende bene
ek skop vurig met my voete
stuur ek helder seine van my lewenslus
en my rede vir leef die diepsee in

skielik raak ek stil
ek probeer my seine terugsluk

ek is 'n mens wat deel is van die kak aanjaag en injaag die see in

ek is jammer Walvis vir die Mense wie ons is

kom ons bly stil en luister...
Mamela uLwandle 
Luister na die Oseaan
Mamela Umnenga 
Luister na die Walvis

Tuesday, 28 September 2021

Stanford haiku

die gaap skuif uit die lyf
bene buig neer in moegte
more-son loer in


koue Stanford lug
voete draf oor die nat gras
harte klop vinnig


blou pen in die hand
blou rivier oor die papier
skadu steel die lig


duiwe en kinders
keelklanke roer die blou lug
my keel bly toe


klein dorpie stilte
kar jaag verby die vrede
my oë volg sy stof


poppie in my hand
die duim kry groot gly-plesier
my gemoed-salfie


ek haal diep asem
met polsende lugpype
vul die longkamers


pendoppie in mond
lippe dink wat om te skryf
spoeg skyn in die son


kussing sus die oor
hare tuimel in vryheid
die gesig gee oor

Monday, 27 September 2021

Ontmoeting tussen foto en gedig



die seisoene
skil
die dae
kalm
een vir
een
van die rame
van
vensters


diep in
die binnenste ruimte
van die hart
trek die uitmergeling
die ootmoed
die verleentheid
die spyt
die weemoed
die verlange

vlak op
die buitenste ruim
van die vel
bly
die
son
skyn


sy regopstaan
in stukke
opgekap


mannekyn

waaragtig nie ‘n harlekyn of vrouekyn
maar inder-woord
‘n mannekyn!

wil die man-heid 
selfs op bloed-en-koplose pop
sy stempel plak!? 


uit gritserigheid
word die
vertederende
vreedsaamheid
van slaap 
gegiet

***
fotos geneem op die Goodwin plaas, Lidgetton, Midlands van KwaZulu-Natal

Tuesday, 17 August 2021

rogbrood en lemoensap

                vir Kim

jou liefde is die sagte, koubare tekstuur
van jou handgemaakte rogbrood
jou omarming is die soete doop
van jou varsgeparsde winter-lemoensap

die nasmaak bly talm onder my verhemelte
as ek my laaste maal op aarde kan kies 
moet dit dít wees -
               jóú rogbrood en jóú lemoensap

die herinnering van ons liefde
plant ek soos ‘n veld vol rog in my hart
en die lemoene sal soos helder sonne
oor ons dorstige tonge skyn

Friday, 11 June 2021

soos sonneblomme

       vir Kim

my klein en gretige borste 
ryk uit na jou borskas 
soos sonneblomme
wat hulle pronkende gesigte na
die son draai

Sunday, 9 May 2021

kom ons praat oor die weer

intelligente mense sê dit is nie smaakvol 
om oor die weer te gesels
maar ek dink dit is bitter opwindend
wat is lekkerder as om te beskryf
hoe sterk en van watter hoek die winde oor my nek waai?
wat nog te sê van die heerlike skyn van 
die son na dae aaneen van reën?
ons velle raak mos opgekikker en 
wakker getoor deur die vingers van die weer
hoe lawend hoe salwend wanneer die reën oor die droë aarde val
en wat van daai wolke wat bly vorm verander en 
my oë toor met draak-, gesig- en seeperdjie-beelde 
wie wil tellie of selfoon kyk as jy op jou rug kan lê en staar na die wolke?!

wie't nou weer gesê moenie oor die weer gesels nie?
ek gaan nie net oor die weer praat nie
ek gaan daaroor sing!
EN niemand gaan die onderwerp verander nie!

Wednesday, 24 February 2021

Digterlike ruggraat

Ek skryf hierdie gedig vanuit my ruggraat
Ek lei in elke sillabe vanuit my werwels
Laat die metafoor haarself om die volbloedige kolom weef
In tollende kolke ontwaak die oer-pols

Ek buig agteroor in ‘n wyduitgestrekte boog
Totdat my mond uitbundig oopval
En die son nie kan help om reguit af te duik
Na die kernsenuwee van my ruggraat

‘n Son begin te spruit tussen elke rug-sinaps
Die strale stroom met vaartbelynde spoed
Deur al die donker en newelagtige begrensinge van my selle

Ek buig vooroor met my knieë en voorkop al soenende die aarde
Innerlik omhels ek hierdie sonkragtige ontploffing
Voordat dit uit my vel peul en ekstaties my digterlike bedoelinge verblind

Ah, jy kan letterlik die letters sien afdruppel teen my rug
Hulle is altyd daar
Herinner my aan my digterlike ruggraat
en om sagkens saam met dit te beweeg en nie teen dit nie

In die gedurige giet en hergieting, ontwyk die gedig voltooiing
Probeer heeltyd daai perfekte natuurlike buiging te vind
Vanwaar elke vers kan uitstrek
En uitryk na jou soos warm ledemate
Om jou te omvou met waaghalsige ruggratige gretigheid

Tuesday, 26 May 2020

klein odes aan die ClemenGold mandaryn

“a ray of light that was made fruit
the minute fire of a planet”
-         Pablo Neruda

in hierdie oomblik is jy die vrugste van vrugte
die klein ontploffings wat jy ontketen in my sintuie 
stormloop my verbeelding
gooi my toe met 'n duisend trillende mandaryne
laat elkeen van julle soos oranje soene oor my dorstige lyf oopvou
die beswyming gedy wiegend soos wat jou soet getye deur my mond gly

my keel breek oop in sugtende kreune
soos wat die sitrus
mandalas onder my verhemelte oopsprei
rapsodies spruit my tong nog smaakkliere
om elke grein aroma in te suig

jubelend verlig jy selfs die son!

gee my nog tande, tonge en slukpype
om jou oorvloedige feestelikheid
te kan proe en indrink

***

in hierdie tye van newelagtigheid
is dit jy op my tong wat
my weer in vrede en gesondheid laat glo

ek sit jou skil soos ‘n skulp teen my oor
jou sagte wit binnevel
tril met die rillings van vrugbaarheid en oorvloed

met een mandaryn-skil tussen my vingers word ek ‘n clairvoyant
in een oranje spatsel op my voorarm
skyn ‘n glimmerende mirage van die toekoms

jou skyfies soos glinsterende edelgesteentes
gesprei oor die kuslyne van ons monde
weeg elke amberstukkie op die tong
en proe die rare ryk reënbuie van afrika in elke sappige sel
           
***

barnsteen-klokke lui deur die groen takke
kom skil die mandaryne! kom skil die mandaryne!

kyk hoe die oranje skywe soos klein glimlagte
in die palms van hande oopbreek

ons staan met ootmoed en taai wange
en besing hierdie mandaryn-gawe
wat soos ‘n goue skemer
die soete herinnering oor ons kele verf

kom skil die mandaryne! kom skil die mandaryne!

***

o mandaryn, jy is suiwer spontane metafoor
wat roekeloos uit die keelgat lek
en in eeue-oue sillabes
soos stalaktiete van die verhemeltes drup 

***

mag die sterre en hemelliggame vir een aand
vervang word met die mandaryne
sodat die heelal soet en helder
in taai-druppel arabesques
deur almal se drome sal skyn

***

move on with the changing times, Opperman!
en laat my eerder sing
o my nooi is in die ClemenGold mandaryn!

***

die mandaryn-bome is bedrewe marionet-meesters
wat nartjie-poppe-teater speel
en pointillisties die juigende vrugteboorde
met onblusbare oranje inkleur
watter oneindigende skilder-pret sou van gogh en dali kon toor
met hierdie dansende nartjies

***

‘n stille majesteit:
die buigende takke ril oor die swygende lanings in die boord
die lug sy hang vol verwagting

want sy het al vantevore gesien
hoe die oes-seisoene glimmer met juigende hande
soos die oranje orakels
sagte insigte in die mandjies murmel

maar vir nou hang die lug vol verwagting
die buigende takke ril oor die swygende lanings in die boord:
‘n stille majesteit

***

hulle sê
you are what you eat
mag  ek oornag in ‘n ClemenGold mandaryn verander!

***

soos bedrewe alchemiste giet son, water en grond
elke klein oranje koeël wat
so raak deur my sintuie skiet
kwes my verruklik diep tot in die hart van my tong

***

kyk die groot ronde oë wat met innige oranje onskuld
die wêreld soos wyse harlekyne beloer

***

ek smile daai mandaryn-smile
want my duim voel die grootste lekkerte
om daai eerste skeur deur die skil te maak

en hoe frons ek daai mandaryn-frons
wanneer daai gekwesde skil my so slinks
 in die oog spat

nou ja, wat sê hulle van karma?

***

my kakebeen gee oor aan die oranje ontspanning
my mond is uitgelewer aan hierdie soete omsingeling
my nek ontkoppel
ek tuimel neer in ‘n sitrus beswyming

moenie my in die rede val as ek ‘n ClemenGold besing nie!
  
***

Saturday, 18 January 2020

*The seed who wanted to live on the soil of defencelessness

Artwork and photo by Kim Goodwin (Tankwa Artscape, Tankwa Karoo, 2019)

The seed is not dead

 the seed pushes its heart against the drought
 the smell of earth and growth  screams   screams Belonging
 in the ephemeral breath

 The seed pushes its heart against the mutilation
 in the race of the egos
 the smell of sprouting and radication screams   screams Belonging
 in the tunnels of the inextinguishable survival

 The seed is not dead
 not on the mountain nor by the sea
 not in the forest nor in the desert
 nor in the baptismal fire of the sun
 where it lies with cuts through its skin

 The seed is the silent voice in the cosmos
 waiting with rain wind and hail
 the seed is present at all deliberations and decisions
 the seed peers through the ground of secrets and in the hearts of children
 the seed that just wants to sprout in the sun of the Karoo is everywhere
 the seed grown into a tree radiates through the whole world
 the seed grown into a forest rises to the stars

 Without a leaf 

* A re-interpretation of The Child by Ingrid Jonker

*Die saad wat wou leef op die grond van weerloosheid

Die saad is nie dood nie
die saad stoot sy kern teen die droogte
wat Behoort skreeu skreeu die geur van grond en groei
in die verganklike asem

Die saad stoot sy kern teen die verminking
in die jaagtog van die ego’s
wat Behoort skreeu skreeu die geur van ontkieming en vasworteling
in die tonnels van sy onblusbare oorlewing

Die saad is nie dood nie
nog by die berg nog by die see
nog in die woud nog in die woestyn
nog in die folteringsvuur van die son
waar hy lê met snye in sy vel

Die saad is die stille stem van die kosmos
op wag met reën wind en hael
die saad is teenwoordig by alle oorwegings en besluite
die saad loer deur die grond van geheime en in die harte van kinders
die saad wat net wou spruit in die son in die Karoo is orals
die saad wat ‘n boom geword het rank deur die wye wêreld
die saad wat ‘n woud geword het groei deur die hele sterrestelsel

Sonder ‘n blaar

* 'n her-interpretasie van Ingrid Jonker se Die Kind

Tuesday, 24 September 2019

giet

jy giet ‘n okarina in 
die doodsuur van 
die nag 
sodat
jy teen sonsopkoms met 
al die suurstof in jou longe
die oggendsinjaal kan blaas