Showing posts with label sosiale kommentaar. Show all posts
Showing posts with label sosiale kommentaar. Show all posts

Saturday, 27 January 2024

ek kies

ek opt nie vir laptop- of foonskerm vanaand
ek kies die reghoekige oppervlak van my skryfboek
geen glurende lig wat my psige en aandag  
in duisend stukke opkerf nie
geen kranksinnige duim
wat breindood tot in die doldrums van bestaan
a
f
s
c
r
o
l
l
nie
geen stywe voorkopfrons 
wat vol inspanning probeer kophou
met al die senutergende stimuli en
    uitspattighede 
  en klaekouse    
          en afshowers

dit is net ek en my potlood
en my 192 bladsy A5 skryfboek
waar dagdroom, planne-beraam,
verbeelding, dankbaarheid,
openhartigheid
en
saligheid uitkrul

nuwe gewoonte vir 2024:
gryp nie die skerm - 
gryp die magtige 
POTLOOD!

Monday, 4 September 2023

moenie verlei word

hoe kan jy jou vertroue in 

chatgpt sit vir kreatiewe antwoorde?! 

hy weet en sif en vergelyk

en klink wonderbaarlik slim agter 

al daai regurgitasie

maar wat voel hy?!

hoe ken hy werklik die gevoel van

pyn 

ongemak 

vergeetagtigheid

vrees 

frustrasie

verlange

ongeduld

gretigheid

tydsbeperking

angstigheid

senuweeagtigheid 

oudword 

mortaliteit

alles gevoelens wat vroedvroue is vir kunswerke 


ons moet ons onhandigheid

ons onvermoë

ons honger vir vervulling

ons ongedurigheid

ons spelfoute

ons digterlike lompheid

ons onhelderheid

ons dubbelsinnigheid

ons weersprekendheid

ons deurmekaarheid

ons duiseligheid

ons oorweldiging

ons dull and uninformed moments

ons twyfeling

ons onvertroue in onsself

helder en onbeskaamd in ons warmvellige menslikheid uitbasuin


moenie verlei word deur die siel-en sintuiglose chatgpt nie

sit sommer jou spellcheck af

deactivate text prediction

uninstall alle sosiale apps

stuur google in sy moer

fok al die influencers

dit is nou die tyd om na jou eie stem te luister

zoom in op jou eie insigte en hartkamers

dit is nou die tyd om jou warmsellige brein ten volle te omhels

 en jou onweerstaanbare wilsmoedigheid

wild en wyd oor die aardbol te laat wortelskiet


Thursday, 1 September 2022

laat ons terugkeer hiernatoe

met die arrivering van die nuwe seisoen
staan ek gereed met vlamme wat warm oor my skeen flits
ek sien ver voor uit in
die onvreedsaamheid van die wêreld
as ek sou bid dan is dit nou
want iets skort in die lewe
die harmonie van saamleef en skep
en mekaar die vryheid van grond en atmosfeer gun

in die uithoeke van ons bestaan sal daar
nog humor moet vasklou om ons siele te red
want as ons eers ons waardigheid verloor het met
die uitwissing van liefde en vrede
gaan ons nie veel hê om aan vas te hou

laat die basuinende klanke van visionêre stemme diep in
die holtes van ons ore vibreer – helder stemme wat
ons uit ons hibernasie sal pluk
en ons bloed die rigting sal wys
en asseblief, herinner ons om te skep in plek van ruineer
en dat dit ook okay is
om te observeer eerder as om te reageer

leef met oop gemoedere en juig uitbundig oor
al die passievolle mooi wat
pols en groei uit hande en monde
laat ons nooit ophou leer
laat ons bly kyk na die groei van
die sade in en om ons
laat ons sonder voorbehoud wortel en blaar spruit
wat van lig en son
skadu en vorm sal maak

laat ons terugkeer hiernatoe:
die eenvoud van skep
laat vaar die kompleksiteite en hoogdrawendhede
stroop die skeppingsdaad tot iets
so vaartbelyn en ongerep
dat ‘n enkele resonans die iris van die hartsoog
sal laat oopblom en tot verligting ruk

Tuesday, 30 August 2022

dolosgooier van 'n gedig

I

die ambisie van die gedig is so indringerig
dit laat my nie toe om oor te
gee aan ‘n sukkelary nie
so 'n waaragtige astrante houding
het hierdie woordkuns!
ek probeer my skaar met
‘n hardvogtigheid
probeer anderkant toe kyk
maar nee! die kleine lettertjies
kom sit met alle mag
so grieselig in my kop
en kom lek hier by my vingers uit

II

ek het al vir jare die voorgevoel gehad
dat hierdie gedig haar verskyning gaan maak
meer as ‘n verskyning
is dit ‘n harlekinade
met al die gekskeerdery en geverfde gesigte
ek weet nie wie spot met wie nie!
dit is asof ek kompeteer
met my sinne in die verspring-pit
die stof spat al om ons enkels
maar ons wedywer vurig met mekaar
beide wil die ander een ver uit-spring

III

die kuilvoer word so gistig en suur in my kop
selfs die blêrende skape in
my stompe en passiewe gedagtegang
wil nie eet daaraan
ek kyk verlief na die moepel
en lê my warm lyf teen sy stam
“hoe wild en vry groei jy nie!”
en so dompel die natuur my in die romantiek
van haar polsende hart
ek pluk verwoed al die wilde-als
al om my enkels en
kook dit op in ‘n swetende en swetsende tee
selfs die kakkerlakke laat vaar hulle
alewige geskarrel en kyk my verbyster
aan hoe ek die bitter van die als in my keel
afstort
inderdaad – hierdie passie om kruie-gesond te leef
is vir meeste doemwaardig
hulle dink die pluk van blare is meer grusaam
as die moordpleeg van bloed en siel-diere
aai, sekere idee’s moet net in die son
bly lê en verskrompel

IV

die dae se skarniere verslyt
met elke sonsopkoms
maar die gedig bly om die dolosse te gooi
hardnekkig in haar gewoonte om
hier in my nek te blaas
as gedigte maar ‘n blywende effek kon blaas
en die koersskommeling tot ewige stilstand ruk
sal ons dalk koebaai sê vir
die weghardloop-verbeelding van geld

V

die dolosse ontaard in vonk-proppe
wat mekaar begin jaag in
die hippodroom van my kop
hulle begin lyk na artisjokke op hitte
as daar maar ‘n hofmaarskalk was
wie ek kon roep wat vir my in die bresse kon tree
maar, nee, ek is op my eie

VI

ek gaan skaar my by die vrouens in die harem
en vra hulle of hulle ook so verlei word deur die Woord?
nee, sê hulle, maar hoekom probeer jy
nie ‘n ontwapeningsveldtog nie?
haai, ek het nooit daaraan gedink nie
die geheim van hierdie driftige aanteel van woorde
deel dieselfde lankmoedigheid aanwesig in stalaktiete
‘n stille, onopmerklike groei
hoe kan ek hulle nou ontwapen?
wat is die wapen wat ek voel op my geteiken is?
ek gee moed op
ek gaan slaap met ‘n ellelange hanglip
en hoop die aand gooi nie
nog dolosse in my half-wakker drome nie
al wat ek kan doen is om op my tande te byt
en te hoop niemand sien my dolsinnige gryns raak
een greintjie van ’n kyk in my rigting
sal jou in ‘n sout-pilaar verander
al hoe ek hiermee leef is om deur die dag so
hiperbeleef as moontlik te loop
iewers sal die gedigte se gedrag raffineer
met my invloed
en die harlaboerla van hulle ledemate en tonge
tot orde roep
en soos die moeder-owerste sal ek hulle
siele deur ‘n ring kan trek
so netjies en heilig sal hulle voor my staan

VII

teen hierdie tyd sal die gedig
die stadsvryheid verdien
en vry deur die strate wals
en enige kafee inloop en homself knuppeldik
aan die atjar eet
die burokrate sal met nuut-ontdekte ywer
die verse se skoene poets
en die posmeester sal teen geen tarief
die digkuns aan elke lid van die wêreld pos
nodeloos om te sê
die poësie sal ‘n groot hawiksneus groei
en homself luid op die skouer klop
en trots elke kruiwa vul met leestekens en sillabes
en die bakstene en sement vervang met dit
wat meer sin maak
met die gedig se pralery
sal hy homself oortuig dat hy
skuiling en warmte kan bied vir die massas

VIII

en so gooi die gedig haar dolosse
selfs in die aspidistras en krisante
dit help nie ek is ‘n suurknol
vier fees saam met die verse se
brutale parmantigheid
ek kan seker net gulhartig daarvan afkom
dit help nie om hulle misbaksels te noem
of die hoof-inhoud van my ontlasting nie
laat ek eerder bieg dat hulle soos
pypkaneel en die geelste borrie
goed is vir die selle
elke dag wiegel hulle voor my oë
met hulle volywerigheid
hard aan die werk om
my uit te daag met die beste van
harsinggimnastiek

Thursday, 2 December 2021

die dreuning

die anglegrinders by die construction site dreun
die juno kaksuigtrok dreun
die generator by die bure dreun
die kreepy krauly dreun
die yskas dreun
die see se getye dreun

ek gaan lê in die bad 
sit my kop onder die water
net my mond wat uitsteek
en ek inkanteer een lang dik ohm 
om al die dreuning in die wêreld te vermom

Friday, 22 October 2021

die kwikstertjie

die kwikstertjie kom deur die koffiewinkel gepyl
hy weet presies hoe om
om die stoele, rakke en menskoppe te navigeer

soos wat die kafee leër word
vlieg hy weer na binne en trippel
met 'n ratse self-vertroue oor die vloer
pik al agter die krummels aan

sy lewenshouding soveel aantrekliker 
as meeste mense bukkend oor 
hulle fone en koffiekoppies

Monday, 18 October 2021

gee my eerder polyfilla

dit is nou een ding wat my irriteer:
wanneer iemand vir my uit die bloute die teksboodskap stuur:
Hi Lara, how are you?
en niks anders
dit is een van die luiste vrae onder die son

ek sal nooit hierdie woorde vir iemand stuur op teks
as ek waarlik belangstel 
sal ek my verbale konneksie meer aanvul

sê iets meer van jou nuuskierigheid of belangstelling in my welstand
of bel my eerder dat ek ten minste jou stem kan hoor!

ek voel gedegradeer om myself te verknoei in die oorweging 
om die vraag te antwoord of nie
ek weet van vandag af sonder twyfel
ek antwoord nie hierdie teksboodskap-vraag nie 

gee my eerder polyfilla
om die stil gate te stop
en nie so 'n vraag  nie!

so nou weet julle:
moenie hierdie onkreatiewe, kort-af vraag vra op teks nie
ek glo dit kom van 'n gevoel van omgee
maar wys my dan dat jy my menswees, insig, my diepheid hoër ag
and give me more!!

Friday, 17 September 2021

nog mens nog vlam

ek sien die mense wie verby my loop
en bewonder elkeen se hier-wees

hulle het glip gly stik crash bang
val huil vuur virus 
water mes gif van die aanvallende lewe oorleef
om hier te staan

nog mens
nog vlam

Thursday, 16 September 2021

teen die inhokking

deesdae voel ek so kloustrofobies 
met 'n boek of foon voor my oë
ja, die twee dinge sluit wêrelde oop
maar as ek net begin dink aan die fisiese spasie
wat 'n foon en 'n boek inneem 
- so min, so klein -
ironies hoe sulke klein objekte 
 - wat ek sonder sweet of moeite
tussen my vingers fliek -
my sig en brein so kan kolonialiseer
ek wil dan
 - sonder doekies omdraai of fokken beskaafde eufemismes gebruik - 
KOTS!
dis waarlik 'n fisiese reaksie
tussen my oë, kop en maag

gee my die oop, uitspanselende landskap
die stuwende lewendige oseaan
die wonder perkeloosheid van my verbeelding
dit alles is medisyne teen die inhokking
die inhegtenisneming van my oë

Tuesday, 24 August 2021

die lag

buite die grense van my kop
verby die bastion van my skedel
ander kant die filter van my vel
is 'n sosio-medies-politiese wêreld   
met so baie verbeeldingsryke kaalgatkonings
so veel blinde aasvoël-en-heyna aanhangers
en altyd die waarheidsoekende harlekyne
wat meer sukses het as die yogis
om lug in mense se longe te kry
dit is nie geld wat die wêreld tans red nie
dit is die lag

Friday, 8 May 2020

bedagsame pigmente

al wie bly mediteer in hierdie tye 
is die bedagsame pigmente
wat nie meer die hart het om 
oor die velle te wil spat nie

Thursday, 16 April 2020

grootbekke

dit is hartverskeurend hoe grootbekke 
hoogty vier in hierdie wêreld
ek skaar my maar by die sonskyn
om my sin van standvastigheid te gee
ek nooi die malvablomme en 
die tarentale om saam met my 
in die voortuin piekniek te hou

Monday, 23 March 2020

die agterdogtige palimpses

die agterdogtige palimpses
agoniseer al jare lank oor die
pandemiese tyding
wat touspring oor die bukoliese juigliedere

wie bedien alewig die swetterjoel anarchiste
wat hulself vermurwe met die karmosyn verdoemenisse?

jy sal moet ligloop vir die smotsige kombuishande
wat hard probeer ‘n inkomste verdien
die verskoonagtige versies skitter verboureerd met
die modieuse arsenaal lettergrepe wat die gedagtes wil orkestreer

die grassnyer bly dwars en dans klippig en pittig
deur die bowling alleys van die gewete

die heuning en die dou vergaar behendig al die swerkater
se verskonings en verdedig die besimpelde ritteltits
al wie bly mediteer in hierdie tye is die bedagsame pigmente
wat nie oor die nuutgeborenes se velle wil spat nie

die meganiese trots van die kariljon kners op sy tande
en elke beier van sy klokke loop katvoet deur  die vergetelheid
wat knobbelrig bly progresseer met groot drif

die geluksalige gesant raadpleeg die fatsoenlike karbonkel
om die droom te laat bedaar

kom eet jou selerysop
daai groen vesels sal die agoniserende palimpses balanseer
met onslordige verduidelikings

ek parafraseer maar net die groot idee wat so graag 
sy duisendjarige verjaarsdag wil vier
komaan, vergeet van die alewige afskeping
my dierbare agterdogtige palimpses
blaas die duisend kerse dood
en sing vollebors die bukoliese juigliedere!

Saturday, 29 February 2020

duisternis

die nadenking van
die problematiek te vinde
in die regverdiging
van nagemaakte informasie
en die blinde verdediging
van onopregte kuns

die sinmaak is alreeds arrogansie
van progressiwiteit

tuimel

die

l
e
t
t
e
r
s

die

d
u
i
s
t
e
r
n
i
s

in

Saturday, 8 February 2020

ironiese onreg

by Gearing's Point in Hermanus
vanwaar mens die mooiste kuslyn vir myle kan sien
met die berge en lug wat alles perfek omlyn
staan daar 'n paartjie
 - selfone in die hand - 
ek hou veral die vrou dop
tydens die lang en uitgebreide voorbereiding van 
die hele selfie proses
is haar mond strak en nors
naarstigtelik opsoek na daai perfekte komposisie
van gesig en see
 - haar boyfriend tol iewers vergete in sy eie selfie-sikloon - 
soos wat sy net reg is om die knoppie te druk
verskyn daar verbasend 'n glimlag op haar gesig
so onspontaan
so geoefen
so aangeplak
so geselfie
soos wat haar foon wiegend oor haar kop troon
val haar oog op my 
ek glimlag met deernis vir haar 
haar eie glimlag verdwyn in 'n oogwink
die strak en norse mond is weer terug
genade!
almal aan die ander kant van daai foto sal net like knoppies druk
min wetend dat sy net vir haar skerm smile
nie vir die lewende mense om haar
nie vir die see
nie vir die berge
nie vir haar boyfriend
net die doodse selfoonskermpie het die toorkrag
om haar te laat glimlag

Tuesday, 3 December 2019

die visioenêre waatlemoen breek in stukke

die visioenêre waatlemoen breek in stukke
op die geteisterde teer
die agterdogtige akkedisse skarrel opeens
in wye sirkels om die sanikende stroopspatsels
die eenoog eekhoring trippel in pastorale parentese nader aan die soete mise-en-scène
die merkwaardige mites probeer hard om nie
onder die klas van buitensporige bewerings
gekatalogiseer te word nie
dit is so 'n onbeduidende onreg wanneer
die argetipiese aksies deur die peremptoriese patriarge en burokratiese boelies so waansinnig weggevee word
die parate pruimedante en pluimende proteas
omsingel die fanatiese foonaanbidders en
hulle kettingvormende kak
en smyt hulle die suigende seestrome in
dit is te verwagte dat die duistere dwingelandy 
waaronder ons onsself en ander sit
die yslike eina veroorsaak waaraan die weemoedige wêreld ly 

Friday, 11 October 2019

die stompste wapen

met die afscroll raak die skerm 'n magneet 
haar hand, frons en skouers
'n stywe lyn ineen gevleg

sy verloor haar speelse 
bewegings
en buigbare denke 
haar mensheid verkrummel

die serebrospinale vloeistof
stol in hulle tonnels
en haar veerkragtige huppel    knak

die wit in haar oë vertroebel
die irisse reflekteer
die dodelike skerm wesenloos terug

haar sintuie word geamputeer

deur die stompste wapen
van alle tye - 

die selfoonskerm


Thursday, 1 November 2018

die gekartelde wensdenkery

die gekartelde wensdenkery laat die vel jeuk
van ongeduldige komeet-stert-sparteling
wie het lus om nors te wees as daar soveel druppels
oor die aarde galop?
mense is maar net aspris om die euforie te besmet
met hulle gladdebek verskonings

die kraai verspil sy gesteelde juwele in die wind
oral spring vingers die lug in
en gryp gryp gryp
en met aandete word daar gekloek om die
glibberige vondse wat net nie wil tuisvoel in die hande nie

voel die kastaiing ooit voltooid in sy mildelike
groei van pienk bloeisels?
hoekom vra ons dit van natuur –
om iets te voel?
die kompanjie van ons maplotter-koppe
dink en voel onsself gedurig binne-in die van ander
ag ek moet seker meer simpatiek wees
want is dit nie wat ons soek nie –
meer barmhartigheid?

die gepantserde beslissings smee met akkurate fokus
al die kosbare metale tot een verboureerde leermag
hoekom word hierdie aksies alewig bekroon en nageboots?
ek kan net kners op my tande
en hoop al hierdie sjambolika bedaar
in die harte van die onstuimige kansvatters

deur die glaserige oë van die skilpad sien ek
die heliks van ons tyd
spin en spin en spin
mag die spin sy rigting verander
die ongurigheid uitsif en
die skurwe psige skoon spin

deur dit alles word die reisbiljette
in miljoene kopieë nogsteeds uitgedruk by die drukkers
en wee o wee die vliegtuie probeer hard
om die globalisasie vasgegom te hou

die selekant kom skril uit die donker tonnels van
ons verlede gegil
hoe imposant moet die wêreld vir hom nou lyk
wanneer is dit klaarpraat met die verwaande oortuigings
wat so selfvoldaan oor die landskap slenter?

maar die slange sal bly vervel en  
krul van plesier
sekere ritmes ken nie belemmering en kniehaltering
dit sal bly pols en sis en stoom
al is die bastion van ons taal al so uitgetrap deur
die wilsmoedige tonge
bly praat
sal ons bly praat
en bly skryf
sal ons bly skryf
die strewe om aan ‘n doelgerigte skepping
geboorte te gee
is nie te versmaaie nie

Saturday, 15 September 2018

maklike eggo's

die kleurling-kele is onapologeties aan
die lewe vanmiddag
skrille sillabes tref die nokke van dakke
die son aanskou alles ongedeerd

die geesdriftige dialoog word al hoe harder

         ek lag in my mou
         ons wit mense se stemme so self-bewus 
         en verstrak met onbenullige inhibisies

hoe vry klink hulle volborstige stemme 
wat sulke maklike eggo's 
in die straat 
laat lê

Wednesday, 12 September 2018

draadwerk

uit die woesteny kom daar 'n sistemiese
raamwerk geskep
pype draadwerk kanale are
oor en weer
'n vervoer van noodsaaklikheid
'n onwrikbare oordrag van informasie
hierdie gedig is die hoeveelste afdruk in
die matriks
die ink-vloei 'n miniatuur replika
van sistematiese beheer en kolonisasie
verewig vasgevang in
die draadwerk 
van die tong