Showing posts with label grond. Show all posts
Showing posts with label grond. Show all posts

Tuesday, 2 May 2023

my gedig kom lê plat op die vloer

my gedig kom lê plat op die vloer
sy voel hoe die metafore uit haar maag
die grond insyfer
laat die ontspanning deur al haar verse uitsprei
laat vaar die spierkragtige inspanning van die digtong
ontsluit al die stywe skarniere

die gedig trek al hoe platter op die grond
wil met elke liewe oppervlak van haar woorddadige lyf
in aanraking kom met die aarde

Wednesday, 18 January 2023

klawer-aarde

        vir my Feetjie-Fiona

die eerste dag toe ek my eie kar besit
op die ouderdom van 37
het ek my silwer rok aangetrek
en agter die stuur ingeklim
vir ‘n spin en fotos
6 jaar later trek ek weer my silwer rok aan
dié keer klim ek agter my nuwe Yamaha klavier in
vir die eerste keer ‘n klavier wat ek waarlik myne kan noem
en ek vat haar vir ‘n spin
ek drapeer my Feetjie se feetjie-liggies oraloor
om haar gulhartige en vrygewige gees hier
oor my te voel dartel
en my hart en vingers staan tuit

ek het nooit grond besit
maar vandag met my vingers al hangend oor die klaviatuur
voel ek hoe dit is om ‘n stukkie aarde myne te kan noem
‘n stukkie swart en wit klank-grond
waarmee ek die dieptes en hoogtes op en af kan klim

ah so iets glinsterend wat ek myne kan noem
dit is soos ‘n droom!

hoe baie klaviere het al onder my hande gegaan
onder my palms gesing
gebrand gevloei gevlieg
maar dan moet ek gou koebaai sê
want hulle was nooit myne nie

maar hier staan my eie klavier nou haar stewige staan in my see-huisie
is dit hoe dit voel om ‘n stukkie aarde te besit?
‘n stukkie woud?
‘n stukkie wind?
‘n stukkie oseaan?
‘n stukkie oase?

ek sien uit na die trillende horisonne wat deur die snare gaan oopbreek
die getye van melodieë wat die mure gaan afbreek
en die sterrehemel van die harmonieë
wat in my hart gaan inbreek
ek sien menigte klein oerknalle wat die punte van my vingers gaan lostoor!

maar vir nou,
buig ek neer voor hierdie klawer-aarde
en ek sê dankie
dankie

dankie

Thursday, 1 September 2022

laat ons terugkeer hiernatoe

met die arrivering van die nuwe seisoen
staan ek gereed met vlamme wat warm oor my skeen flits
ek sien ver voor uit in
die onvreedsaamheid van die wêreld
as ek sou bid dan is dit nou
want iets skort in die lewe
die harmonie van saamleef en skep
en mekaar die vryheid van grond en atmosfeer gun

in die uithoeke van ons bestaan sal daar
nog humor moet vasklou om ons siele te red
want as ons eers ons waardigheid verloor het met
die uitwissing van liefde en vrede
gaan ons nie veel hê om aan vas te hou

laat die basuinende klanke van visionêre stemme diep in
die holtes van ons ore vibreer – helder stemme wat
ons uit ons hibernasie sal pluk
en ons bloed die rigting sal wys
en asseblief, herinner ons om te skep in plek van ruineer
en dat dit ook okay is
om te observeer eerder as om te reageer

leef met oop gemoedere en juig uitbundig oor
al die passievolle mooi wat
pols en groei uit hande en monde
laat ons nooit ophou leer
laat ons bly kyk na die groei van
die sade in en om ons
laat ons sonder voorbehoud wortel en blaar spruit
wat van lig en son
skadu en vorm sal maak

laat ons terugkeer hiernatoe:
die eenvoud van skep
laat vaar die kompleksiteite en hoogdrawendhede
stroop die skeppingsdaad tot iets
so vaartbelyn en ongerep
dat ‘n enkele resonans die iris van die hartsoog
sal laat oopblom en tot verligting ruk

Thursday, 15 July 2021

suig

die seesussing suig my in soos
my asem my insuig na my dieper
beter self soos die digkuns my insuig
na die kern van die heelal soos die suikerbekkie
die nektar deur die erikas suig so suig
die papier aan hierdie pen om die woorde
soos moedersmelk uit die uiers van die 
sillabes te suig soos my fietswiele aan 
die klippe en grond suig om my regop
deur die fyn-trap-balans te hou
soos my tone aan die sand en see suig
om die omvangrykheid van die oseaan
deur my sole in te suig
soos my kop droom om aan 
jou lippe te suig dat ek al suigend
hoort aan die aarde aan die grond
aan myself aan jou aan die heelal

die poëtika van suig is 
dat suig nie ewig kan suig nie
aan suig kom daar 'n einde
maak die meeste van die suig
vir so lank daai suigkrag bly klou
verruk jouself aan die suig

Tuesday, 8 June 2021

dop ek jou tong

       vir Kim

soos syerige pekanneute
dop ek jou tong
tussen my tande
en ontdek ek die hartstogtelike
grondstogtelike
boomstogtelike drif
van jou keel

Tuesday, 26 May 2020

klein odes aan die ClemenGold mandaryn

“a ray of light that was made fruit
the minute fire of a planet”
-         Pablo Neruda

in hierdie oomblik is jy die vrugste van vrugte
die klein ontploffings wat jy ontketen in my sintuie 
stormloop my verbeelding
gooi my toe met 'n duisend trillende mandaryne
laat elkeen van julle soos oranje soene oor my dorstige lyf oopvou
die beswyming gedy wiegend soos wat jou soet getye deur my mond gly

my keel breek oop in sugtende kreune
soos wat die sitrus
mandalas onder my verhemelte oopsprei
rapsodies spruit my tong nog smaakkliere
om elke grein aroma in te suig

jubelend verlig jy selfs die son!

gee my nog tande, tonge en slukpype
om jou oorvloedige feestelikheid
te kan proe en indrink

***

in hierdie tye van newelagtigheid
is dit jy op my tong wat
my weer in vrede en gesondheid laat glo

ek sit jou skil soos ‘n skulp teen my oor
jou sagte wit binnevel
tril met die rillings van vrugbaarheid en oorvloed

met een mandaryn-skil tussen my vingers word ek ‘n clairvoyant
in een oranje spatsel op my voorarm
skyn ‘n glimmerende mirage van die toekoms

jou skyfies soos glinsterende edelgesteentes
gesprei oor die kuslyne van ons monde
weeg elke amberstukkie op die tong
en proe die rare ryk reënbuie van afrika in elke sappige sel
           
***

barnsteen-klokke lui deur die groen takke
kom skil die mandaryne! kom skil die mandaryne!

kyk hoe die oranje skywe soos klein glimlagte
in die palms van hande oopbreek

ons staan met ootmoed en taai wange
en besing hierdie mandaryn-gawe
wat soos ‘n goue skemer
die soete herinnering oor ons kele verf

kom skil die mandaryne! kom skil die mandaryne!

***

o mandaryn, jy is suiwer spontane metafoor
wat roekeloos uit die keelgat lek
en in eeue-oue sillabes
soos stalaktiete van die verhemeltes drup 

***

mag die sterre en hemelliggame vir een aand
vervang word met die mandaryne
sodat die heelal soet en helder
in taai-druppel arabesques
deur almal se drome sal skyn

***

move on with the changing times, Opperman!
en laat my eerder sing
o my nooi is in die ClemenGold mandaryn!

***

die mandaryn-bome is bedrewe marionet-meesters
wat nartjie-poppe-teater speel
en pointillisties die juigende vrugteboorde
met onblusbare oranje inkleur
watter oneindigende skilder-pret sou van gogh en dali kon toor
met hierdie dansende nartjies

***

‘n stille majesteit:
die buigende takke ril oor die swygende lanings in die boord
die lug sy hang vol verwagting

want sy het al vantevore gesien
hoe die oes-seisoene glimmer met juigende hande
soos die oranje orakels
sagte insigte in die mandjies murmel

maar vir nou hang die lug vol verwagting
die buigende takke ril oor die swygende lanings in die boord:
‘n stille majesteit

***

hulle sê
you are what you eat
mag  ek oornag in ‘n ClemenGold mandaryn verander!

***

soos bedrewe alchemiste giet son, water en grond
elke klein oranje koeël wat
so raak deur my sintuie skiet
kwes my verruklik diep tot in die hart van my tong

***

kyk die groot ronde oë wat met innige oranje onskuld
die wêreld soos wyse harlekyne beloer

***

ek smile daai mandaryn-smile
want my duim voel die grootste lekkerte
om daai eerste skeur deur die skil te maak

en hoe frons ek daai mandaryn-frons
wanneer daai gekwesde skil my so slinks
 in die oog spat

nou ja, wat sê hulle van karma?

***

my kakebeen gee oor aan die oranje ontspanning
my mond is uitgelewer aan hierdie soete omsingeling
my nek ontkoppel
ek tuimel neer in ‘n sitrus beswyming

moenie my in die rede val as ek ‘n ClemenGold besing nie!
  
***

Saturday, 18 January 2020

*The seed who wanted to live on the soil of defencelessness

Artwork and photo by Kim Goodwin (Tankwa Artscape, Tankwa Karoo, 2019)

The seed is not dead

 the seed pushes its heart against the drought
 the smell of earth and growth  screams   screams Belonging
 in the ephemeral breath

 The seed pushes its heart against the mutilation
 in the race of the egos
 the smell of sprouting and radication screams   screams Belonging
 in the tunnels of the inextinguishable survival

 The seed is not dead
 not on the mountain nor by the sea
 not in the forest nor in the desert
 nor in the baptismal fire of the sun
 where it lies with cuts through its skin

 The seed is the silent voice in the cosmos
 waiting with rain wind and hail
 the seed is present at all deliberations and decisions
 the seed peers through the ground of secrets and in the hearts of children
 the seed that just wants to sprout in the sun of the Karoo is everywhere
 the seed grown into a tree radiates through the whole world
 the seed grown into a forest rises to the stars

 Without a leaf 

* A re-interpretation of The Child by Ingrid Jonker

*Die saad wat wou leef op die grond van weerloosheid

Die saad is nie dood nie
die saad stoot sy kern teen die droogte
wat Behoort skreeu skreeu die geur van grond en groei
in die verganklike asem

Die saad stoot sy kern teen die verminking
in die jaagtog van die ego’s
wat Behoort skreeu skreeu die geur van ontkieming en vasworteling
in die tonnels van sy onblusbare oorlewing

Die saad is nie dood nie
nog by die berg nog by die see
nog in die woud nog in die woestyn
nog in die folteringsvuur van die son
waar hy lê met snye in sy vel

Die saad is die stille stem van die kosmos
op wag met reën wind en hael
die saad is teenwoordig by alle oorwegings en besluite
die saad loer deur die grond van geheime en in die harte van kinders
die saad wat net wou spruit in die son in die Karoo is orals
die saad wat ‘n boom geword het rank deur die wye wêreld
die saad wat ‘n woud geword het groei deur die hele sterrestelsel

Sonder ‘n blaar

* 'n her-interpretasie van Ingrid Jonker se Die Kind

Thursday, 26 July 2018

ek bly loop op die aarde

ek bly loop op die aarde
opsoek na 'n opregte ars poetica

ek blaas my asem oor die pieke van berge
en raak net-net aan die bevryding wat 
die kleur van my bloed elke dag beloof

my kop dans oor die duiselige afgrond van die dood

dit is die droom wat 
die gemoedstoestand laat bly pendulum

die swaartekrag se gevangeskap
laat my nie die grond minder liefhê

ek klou verbete aan die herinneringe
van humor wat my identiteit sal 
verkwik met klanke van lag en skerts
want klip het mos ook lagspiere 
wat oor eone verewig is in 
die sediment van kreatiwiteit

aha die kuns is waaragtig om 
die liefde
die lig
en die liggaam
met oorgawe te vertrou
dit sal ons moederskap versterk en 
die sterre sal deur ons selle breek

ons siele sal in skaamtelose naaktheid
terug die natuur insmelt
en sodoende sal die oer weer vernuwe
en hoera! ons perspektief halsoorkop gooi

die pols versnel tot heling
ons moet nie vergeet van ons ritueel
en van ons seksualiteit

ons moet bly sing in ons slaap
sodat die smagting kan bedaar
en ons kan fokus op die son

ons stemme sal oprys in stilte
en verbasend sal almal ons hoor!

beskuldig my van surrealisme
ek gee nie om
want die tong is die nuwe sekondewyser 
gooi die woordeboeke weg
want die vel is aangestel as die nuwe vertaler

dit is nou die tyd om te vlieg
verder en meer volhoubaar as die mees manjifieke voëls
dit is nou die tyd vir vrede
wat deur alle vroulikheid sal vuur
ons sal uiteindelik die betekenis in 
die waters sien glinster

Monday, 6 February 2017

bring ek my lyf aarde toe

photo: Keran Elah

mmm, soos appels en koringkorrels voed
die klei-grond my bloed
bring ek my lyf aarde toe elke dag
ruik ek die stof
ruik ek die diep nat fertiliteit van modder en grond
wat by die ryk slik en slym poele van die aarde uitmond
wees versigtig waar jy trap
want elke dag gee grond geboorte aan menigte wesens
waardeur die lewensbloed tap
wees versigtig want jy trap dalk op iets nuut en kaal
iets wat nou net begin asem haal

mmm, like apples and wheat
this clay-earth feeds my blood
everyday i bring my body to the earth
i smell the dust
i smell the deep wet fertility of mud and soil
that pushes up from the earth's rich pools of mire and slime
be careful where you tread
for everyday soil gives birth to a myriad of beings
through which flows the lifeblood
be careful, for you may step on something new and naked
something that has just begun to breathe

Friday, 9 October 2015

van die grond leer sy

van die grond leer sy die ritme van wind en water 
grond waaruit vrou klim om haar vel ten volle te voel 
grond sing haar lyf uit elke hoek en porie 
tril die vrugbaarheid van grond regdeur haar voetsole 
grond is bly om te voel hoe diep vrou haar spoor trap
sy druk haar lippe en bors ferm teen die aarde 

voel die vibrasie van minerale krag 
sy weet dit is 'n mite dat sy getrek is van die rib van man 
haar binnenste sê vir haar dat sy gegiet is vanuit die rugstring van berg  

from the soil she learns the rhythm of wind and water 
soil from which woman climbs to feel her skin fully 
soil sings from every corner of her body 
trembles the fertility of soil straight through the soles of her feet 
soil is happy to feel woman treading her spoor deeply 
she presses her lips and chest firmly to the earth 
feel the vibration of mineral strength 
she knows it is a myth that she was pulled from the rib of man 
her gut tells her that she was forged from the spine of mountain 

Thursday, 8 October 2015

wanneer ek eendag doodgaan

I

wanneer ek eendag doodgaan
wil ek hê my lyk
moet op die oop veld lê

hoekom moet my liggaam veras of begrawe word?

dit is mý lyf
en al gaan sy dood
kan niks of niemand my ekheid van haar wegvat nie

hoekom wil mense so gou van lyke ontslae raak?

los my lyk ver van mense se aanskou
laat ek in die hittige son van Afrika
disintegreer en in my eie tyd
een word met die grond

II

as iemand op my beendere afkom
vat dit en string dit op in 
‘n marionet waarmee kinders en grootmense 
na hartelus kan speel

want selfs in die dood
wil ek nie ophou dans

Wednesday, 7 October 2015

uit primordiale modder

uit primordiale modder sif ek ledemate, boude en dye 
brei ek die spiere van my lyf  
met die klei van die aarde  
dat wanneer ek tot niet gaan  
die grond my lyf makliker kan herken en verstaan
en sonder moeite my selle kan verteer  
en my siel tot in die hart van die aarde kan assimileer 

from primordial mud i sift limb, buttock and thigh 
blend the muscle of my body  
with the clay of the earth  
that when i perish  
the soil will easier recognise and understand my body  
and can effortlessly assimilate my cells  
and absorb my soul into the heart of the earth

Wednesday, 30 September 2015

soos appels en koringkorrels

mmm, soos appels en koringkorrels voed
die klei-grond my bloed
bring ek my lyf aarde toe elke dag
ruik ek die stof
ruik ek die diep nat fertiliteit van modder en grond
wat by die ryk slik en slym poele van die aarde uitmond
wees versigtig waar jy trap
want elke dag gee grond geboorte aan menigte wesens
waardeur die lewensbloed tap
wees versigtig want jy trap dalk op iets nuut en kaal
iets wat nou net begin asem haal

mmm, like apples and wheat
this clay-earth feeds my blood
everyday i bring my body to the earth
i smell the dust
i smell the deep wet fertility of mud and soil
that pushes up from the earth's rich pools of mire and slime
be careful where you tread
for everyday soil gives birth to a myriad of beings
through which flows the lifeblood
be careful, for you may step on something new and naked
something that has just begun to breathe

Sunday, 27 September 2015

laat ons terugkeer hiernatoe

met die arrivering van die nuwe seisoen
staan ek gereed met vlamme wat warm oor my skeen flits
ek sien ver voor uit in 
die onvreedsaamheid van die wêreld
as ek sou bid dan is dit nou
want iets skort in die lewe
die harmonie van saamleef en skep
en mekaar die vryheid van grond en atmosfeer gun

in die uithoeke van ons bestaan sal daar
nog humor moet vasklou om ons siele te red
want as ons eers ons waardigheid verloor het met
die uitwissing van liefde en vrede
gaan ons nie veel hê om aan vas te hou

laat die basuinende klanke van visionêre stemme diep in
die holtes van ons ore vibreer – helder stemme wat 
ons uit ons hibernasie sal pluk
en ons bloed die rigting sal wys
en asseblief, herinner ons om te skep in plek van ruineer
en dat dit ook okay is 
om te observeer eerder as om te reageer

leef met oop gemoedere en juig uitbundig oor
al die passievolle mooi wat 
pols en groei uit hande en monde
laat ons nooit ophou leer
laat ons bly kyk na die groei van
die sade in en om ons
laat ons sonder voorbehoud wortel en blaar spruit
wat van lig en son
skadu en vorm sal maak

laat ons terugkeer hiernatoe:
die eenvoud van skep
laat vaar die kompleksiteite en hoogdrawendhede
stroop die skeppingsdaad tot iets
so vaartbelyn en ongerep
dat ‘n enkele resonans die iris van die hartsoog
sal laat oopblom en tot verligting ruk

Tuesday, 28 April 2015

die soeke

heen en weer spring my oë in die soeke
na waarde en ‘n opregte klank van lewe
ek kyk in die boomtoppe
teen die rand van die berg
op die donker vlek van my skaduwee

ek spits my aandag op
die krake in die muur en holtes in die grond
iewers skuil en broei dit fungus-stil
ek soek in die heuningpot se taai deksel
in altwee my broekspype
in al die deure se sleutelgate
dalk sit dit in die stof wat geruisloos in hoeke vergader

waar kan dit wees?
ek klim op die dak en kyk vandaar die vertes in
en roep met luide sillabes na die vreemde werkinge van vrede
en die geheimenisse van kreatiewe drange
om hulself uit hulle esoterika te ruk
en hulle helder verskyning te maak

moenie te ver kyk
dit sit moontlik hier reg op my voorkop
op die gehardheid van my sternum
tussen die riffels van my verhemelte
dalk net duskant my tempels
of in die heilspellende holte van my hand

ek soek dit in die lig in mense se oë
probeer dit vind in die toesprake van helde
in die voetsole van die ontdekkingsreisigers
in die asem van die Buddha
by die oprig van brûe
dalk is dit daar by die geboorte van babas
of tussen die vere van die digter se kopkussing

ek hardloop met ‘n oop mond die wind in

die soeke sal nooit stop

ek vou my hande so styf in mekaar
dat die kneukels wit staan soos sampioene

toegewyd sal ek bly in hierdie soeke

Wednesday, 15 April 2015

laat ons terugkeer hiernatoe

met die arrivering van die winter-seisoen
staan ek gereed met vlamme wat warm oor my skeen flits
ek sien ver voor uit in 
die onvreedsaamheid van die wêreld
as ek sou bid dan is dit nou
want iets skort in die lewe
die harmonie van saamleef en skep
en mekaar die vryheid van grond en atmosfeer gun

in die uithoeke van ons bestaan sal daar
nog humor moet vasklou om ons siele te red
want as ons eers ons waardigheid verloor het met
die uitwissing van liefde en vrede
gaan ons nie veel hê om aan vas te hou

laat die basuinende klanke van visionêre stemme diep in
die holtes van ons ore vibreer – helder stemme wat 
ons uit ons hibernasie sal pluk
en ons bloed die rigting sal wys
en asseblief, herinner ons om te skep in plek van ruineer
en dat dit ook okay is 
om te observeer eerder as om te reageer

leef met oop gemoedere en juig uitbundig oor
al die passievolle mooi wat 
pols en groei uit hande en monde
laat ons nooit ophou leer
laat ons bly kyk na die groei van
die sade in en om ons
laat ons sonder voorbehoud wortel en blaar spruit
wat van lig en son
skadu en vorm sal maak

laat ons terugkeer hiernatoe:
die eenvoud van skep
laat vaar die kompleksiteite en hoogdrawendhede
stroop die skeppingsdaad tot iets
so vaartbelyn en ongerep
dat ‘n enkele resonans die iris van die hartsoog
sal laat oopblom en tot verligting ruk

Friday, 6 February 2015

vastrap

aha, dit is die antwoord - 
lyf en siel hou van
vastrapplek -
hoe vlietend en klein dit
ookal mag wees
so bietjie vastrapplek:
tydelike behoort 
aan 
die grond