Showing posts with label berge. Show all posts
Showing posts with label berge. Show all posts

Saturday, 21 December 2024

Thursday, 14 November 2024

moenie jaloers wees

Berge - moenie jaloers wees op
hoe hoog die pieke van my liefde
my laat uitstyg nie!


Oseane - moenie jaloers wees op
die grootsheid van die golwe wat
hy deur my gety nie!


Bome, my liewe Bome - moenie jaloers wees op
hoe diep en vinnig hierdie liefde
my menswees vasankering en behoort gebring het nie


O Engele - moenie jaloers wees op
mý vlerke -
julle sal nog leer hoe om 
só verruklik 
vér en 
hóóg te vlieg

Friday, 18 August 2023

sneeuvlokkies

my digdrome is sneeuvlokkies in die afrikason -
hulle toor vlugtig die berghange van my verbeelding
maar gou smelt dit weg in die warm son van vergetelheid

Thursday, 8 April 2021

digterlike spelonk

ek staan in die grot in die Bannerman's pas 
in die Drakensberge
die magtige opening in die sandsteen-flanke
laat my eie mond oophang

die blootstellende omhulling 
van die gapende aarde
die kille omhelsing van die nat verkalkte klipwande
gee my 'n tydelike sin van behoort

ek wil nie veel in die lewe hê nie
slegs 'n digterlike spelonk
tussen my twee wange
waarin die verse drup drup drup
en bly eggo met die valleie af

Saturday, 18 January 2020

*The seed who wanted to live on the soil of defencelessness

Artwork and photo by Kim Goodwin (Tankwa Artscape, Tankwa Karoo, 2019)

The seed is not dead

 the seed pushes its heart against the drought
 the smell of earth and growth  screams   screams Belonging
 in the ephemeral breath

 The seed pushes its heart against the mutilation
 in the race of the egos
 the smell of sprouting and radication screams   screams Belonging
 in the tunnels of the inextinguishable survival

 The seed is not dead
 not on the mountain nor by the sea
 not in the forest nor in the desert
 nor in the baptismal fire of the sun
 where it lies with cuts through its skin

 The seed is the silent voice in the cosmos
 waiting with rain wind and hail
 the seed is present at all deliberations and decisions
 the seed peers through the ground of secrets and in the hearts of children
 the seed that just wants to sprout in the sun of the Karoo is everywhere
 the seed grown into a tree radiates through the whole world
 the seed grown into a forest rises to the stars

 Without a leaf 

* A re-interpretation of The Child by Ingrid Jonker

*Die saad wat wou leef op die grond van weerloosheid

Die saad is nie dood nie
die saad stoot sy kern teen die droogte
wat Behoort skreeu skreeu die geur van grond en groei
in die verganklike asem

Die saad stoot sy kern teen die verminking
in die jaagtog van die ego’s
wat Behoort skreeu skreeu die geur van ontkieming en vasworteling
in die tonnels van sy onblusbare oorlewing

Die saad is nie dood nie
nog by die berg nog by die see
nog in die woud nog in die woestyn
nog in die folteringsvuur van die son
waar hy lê met snye in sy vel

Die saad is die stille stem van die kosmos
op wag met reën wind en hael
die saad is teenwoordig by alle oorwegings en besluite
die saad loer deur die grond van geheime en in die harte van kinders
die saad wat net wou spruit in die son in die Karoo is orals
die saad wat ‘n boom geword het rank deur die wye wêreld
die saad wat ‘n woud geword het groei deur die hele sterrestelsel

Sonder ‘n blaar

* 'n her-interpretasie van Ingrid Jonker se Die Kind

Thursday, 26 July 2018

ek bly loop op die aarde

ek bly loop op die aarde
opsoek na 'n opregte ars poetica

ek blaas my asem oor die pieke van berge
en raak net-net aan die bevryding wat 
die kleur van my bloed elke dag beloof

my kop dans oor die duiselige afgrond van die dood

dit is die droom wat 
die gemoedstoestand laat bly pendulum

die swaartekrag se gevangeskap
laat my nie die grond minder liefhê

ek klou verbete aan die herinneringe
van humor wat my identiteit sal 
verkwik met klanke van lag en skerts
want klip het mos ook lagspiere 
wat oor eone verewig is in 
die sediment van kreatiwiteit

aha die kuns is waaragtig om 
die liefde
die lig
en die liggaam
met oorgawe te vertrou
dit sal ons moederskap versterk en 
die sterre sal deur ons selle breek

ons siele sal in skaamtelose naaktheid
terug die natuur insmelt
en sodoende sal die oer weer vernuwe
en hoera! ons perspektief halsoorkop gooi

die pols versnel tot heling
ons moet nie vergeet van ons ritueel
en van ons seksualiteit

ons moet bly sing in ons slaap
sodat die smagting kan bedaar
en ons kan fokus op die son

ons stemme sal oprys in stilte
en verbasend sal almal ons hoor!

beskuldig my van surrealisme
ek gee nie om
want die tong is die nuwe sekondewyser 
gooi die woordeboeke weg
want die vel is aangestel as die nuwe vertaler

dit is nou die tyd om te vlieg
verder en meer volhoubaar as die mees manjifieke voëls
dit is nou die tyd vir vrede
wat deur alle vroulikheid sal vuur
ons sal uiteindelik die betekenis in 
die waters sien glinster

Sunday, 8 October 2017

as jy berg kan wees

met elke tree boontoe 
laat die berg my hoër en hoër opstyg
buite myself rys ek uit my begrensde wese

word ek 'n stuk van die berg
my voete word gras
my ribbekas word klip
my hande word grond
my asem word die ope lug
en my voorkop word wolke

wie wil mens wees
as jy berg kan wees
vir ewig en ewig
berg
berg
berg

Sunday, 1 October 2017

om met die berg op te klim

met elke spier wat trek en span
om met die berg op te klim
juig die hart
hoe heerlik die lug in die drakensberge
hoe verruklik die vlietende vryheid
wat in jou kieste opborrel
geen gejaag geen skaamte
geen huiwer geen angs
geen opinie geen irritasie
alom net lente-groen hange waaroor
ek my bene in totale oorgawe kan laat rol

Monday, 3 October 2016

my dye wil ook bydra tot die skryf van die poësie

photographer: Daniele Debellis
calligrapher: Andrew van der Merwe


ek moet weer poësie in my lyf kry
my ledemate moet leer om weer die letters te skryf
hierdie gelê-ery en gesittery terwyl ek die digkuns skryf
moet ‘n einde kry

dit is die probleem:
my hand neem die oorhand in die skryf van die poësie
my rug, my borskas    ,
my skouers, my wange, 
my tone, my enkels en
my dye wil ook bydra tot
die skryf van die poësie

die hand mag deel hê aan die poësie
mits hy nie die pen gryp om die woorde vas te pen nie
die hand moet eerder lemoene pluk
en in stukke breek en op die tong plaas
sodat die poësie vanuit elke oranje sel
tussen die tande kan ontplof

poësie is nie gelyk aan die skrywershand nie
dit moet meer as dit wees
hierdie kort lyn tussen kop, hand en papier
is net te onavontuurlustig

laat die lyn afdwaal na die kniekoppe
en hulle maak skarnier in klinknael sillabes
draai af na die voetsole wat klim na bergpieke
en poësie onder die hoogste klippe uitgrawe
laat die lyn dan omwentel na die dye
wat met uitbundige krag
die ritmika van die digterlike dans inkleur

ek vra mooi: moenie net jou hand waag aan poësie
waag jou hele lyf daaraan

Friday, 9 October 2015

van die grond leer sy

van die grond leer sy die ritme van wind en water 
grond waaruit vrou klim om haar vel ten volle te voel 
grond sing haar lyf uit elke hoek en porie 
tril die vrugbaarheid van grond regdeur haar voetsole 
grond is bly om te voel hoe diep vrou haar spoor trap
sy druk haar lippe en bors ferm teen die aarde 

voel die vibrasie van minerale krag 
sy weet dit is 'n mite dat sy getrek is van die rib van man 
haar binnenste sê vir haar dat sy gegiet is vanuit die rugstring van berg  

from the soil she learns the rhythm of wind and water 
soil from which woman climbs to feel her skin fully 
soil sings from every corner of her body 
trembles the fertility of soil straight through the soles of her feet 
soil is happy to feel woman treading her spoor deeply 
she presses her lips and chest firmly to the earth 
feel the vibration of mineral strength 
she knows it is a myth that she was pulled from the rib of man 
her gut tells her that she was forged from the spine of mountain 

Tuesday, 30 June 2015

so teenoorgesteld van my

skryf is so plat, witvlakkkig en
een-dimensioneel

ek is ‘n skrywer,
dus moet ek toegee dat
my lewe plat, witvlakkig en
een-dimensioneel is?

laat die berge wat
so teenoorgesteld is van my
in hulle volheid,
multi-dimensionaliteit
en tydloosheid
my 
bevry

Saturday, 13 June 2015

my dye wil ook bydra tot die skryf van die poësie

ek moet weer poësie in my lyf kry
my ledemate moet leer om weer die letters te skryf
hierdie gelê-ery en gesittery terwyl ek die digkuns skryf
moet ‘n einde kry

dit is die probleem:
my hand neem die oorhand in die skryf van die poësie
my rug, my torso,
my skouers, my wange, 
my tone, my enkels en
my dye wil ook bydra tot
die skryf van die poësie

die hand mag deel hê aan die poësie
mits hy nie die pen gryp om die woorde vas te pen nie
die hand moet eerder lemoene pluk
en in stukke breek en op die tong plaas
sodat die poësie vanuit elke oranje sel
tussen die tande kan ontplof

poësie is nie gelyk aan die skrywershand nie
dit moet meer as dit wees
hierdie kort lyn tussen kop, hand en papier
is net te onavontuurlustig

laat die lyn afdwaal na die kniekoppe
en hulle maak skarnier in klinknael sillabes
draai af na die voetsole wat klim na bergpieke
en poësie onder die hoogste klippe uitgrawe
laat die lyn dan omwentel na die dye
wat met uitbundige krag
die ritmika van die digterlike dans inkleur

ek vra mooi: moenie net jou hand waag aan poësie
waag jou hele lyf daaraan

Friday, 5 June 2015

windpompe staan kniediep 
in die watergevulde soutpan
net duskant bultfontein
hoor ek die reën roep teen
die snellende motorruite

    wil my lyf terug wees 
    in die heilspellende wouddorp
    van hogsback
    deur boom mis en berg beskut teen
    die onheiligheid van die tyd

nou is ek hier in 
die motorika van
vier wiele spoedend na 
die grit-stad 
van johannesburg

    net gister staan ek huilend teen 
    die hang van die oer-berg
    want ek wil nie hier weg nie
    ek wil hier bly en die maanlig insuig
    en sterlig sweet

Tuesday, 28 April 2015

die soeke

heen en weer spring my oë in die soeke
na waarde en ‘n opregte klank van lewe
ek kyk in die boomtoppe
teen die rand van die berg
op die donker vlek van my skaduwee

ek spits my aandag op
die krake in die muur en holtes in die grond
iewers skuil en broei dit fungus-stil
ek soek in die heuningpot se taai deksel
in altwee my broekspype
in al die deure se sleutelgate
dalk sit dit in die stof wat geruisloos in hoeke vergader

waar kan dit wees?
ek klim op die dak en kyk vandaar die vertes in
en roep met luide sillabes na die vreemde werkinge van vrede
en die geheimenisse van kreatiewe drange
om hulself uit hulle esoterika te ruk
en hulle helder verskyning te maak

moenie te ver kyk
dit sit moontlik hier reg op my voorkop
op die gehardheid van my sternum
tussen die riffels van my verhemelte
dalk net duskant my tempels
of in die heilspellende holte van my hand

ek soek dit in die lig in mense se oë
probeer dit vind in die toesprake van helde
in die voetsole van die ontdekkingsreisigers
in die asem van die Buddha
by die oprig van brûe
dalk is dit daar by die geboorte van babas
of tussen die vere van die digter se kopkussing

ek hardloop met ‘n oop mond die wind in

die soeke sal nooit stop

ek vou my hande so styf in mekaar
dat die kneukels wit staan soos sampioene

toegewyd sal ek bly in hierdie soeke

Monday, 17 November 2014

instinctive construction

the head whirls in the dry guitar’s tight rhythms of
the red hot chili peppers
this is the only sound i can think of
to warm me and this house
the cold sits in the middle of november
the chilly wind blows
through the subway of my bones
i hear it is snowing in the cape
i brave it outside
and
lie under pine-trees
to see how the weavers
plait their nests in this wild wind
and through the seeming challenge
of this instinctive construction of shelter
and laying-of-eggs
they chirp and chirp
endlessly in conversation with each other
in
their energetic yellow-winged survival

and the chilis break through the speakers
with their popular tunes
you are frying chillies and cauliflower
in coriander and garlic
the windows sweat from inside
all the blankets are lying like loyal dogs around my legs
the wind has gone to rest
my fingers itch to capture the sound-dreams
may i break free from limiting patterns
even to improvise outside
the familiar paradigm
ah open sky and fire sparks
make my head
and
skeleton
and
fingers
and
teeth
and
eyes
glide along paths
just off the grooved track
please!

and the chilis captures the freneticism so ingeniously
neat-verbally so perfectly constructed
we are all children of our times
even if we live in the countryside
with so much information of the big industries
that lust for control and just does not realize
what injury they are doing to the world’s soul
all this encroachment of metal and plastic
and acceleration of production
makes us insane
may the lunacy not infiltrate
the veld
the cow udders
the innocent trees
and
fruits
and
vegetables that
only want to happily grow their grow!
ah jesus may the flowers
the last wild
and
forests
the stones
and
mountains
remain untouched and unharmed
may the wind blow away
all the injustice
exploitation
and
desecration

* * *

instinktiewe konstruksie

die kop draai in die droë kitaar se hegte ritmes van
die red hot chili peppers
dit is al klanke wat ek nou aan kan dink
om my en die huis warm te maak
die koue sit in die middel van november
in die tonnels van my beendere
kom waai die kille wind
ek hoor dit sneeu in die kaap
ek waag dit buite
en
lê onder dennebome
om te kyk hoe vinke in woeste wind
hulle neste aanmekaar weef
en deur die blykbare uitdaging
van hierdie instinktiewe konstruksie van skuiling
en eiers-lê
word daar getjirp en tjirp
eindeloos in gesprek met mekaar
in
hulle eie energieke geelvlerk-voortbestaan

en die chilis breek nog met hulle bekende tunes
deur die speakers
jy braai self chillies en blomkool
in koljander en knoffel
die vensters sweet van binne
al die komberse lê soos getroue honde om my bene
die wind het gaan lê
my vingers jeuk om die klank-drome vas te vang
kan ek losbreek van beperkende patrone
selfs om te kan improviseer buite
die bekende patroonmatigheid
ag ope lug en vuur vonke
maak my kop
en
skelet
en
vingers
en
tande
en
oë
gly op paaie
net ietwat skuins af van die uitgetrapte baan
asseblief!

en die chilis vang meer en meer die frenetika so briljant vas
netjies verbaal so perfek gekonstrueer
is ons almal kinders van ons tyd
al leef ons op die platteland
met so baie informasie oor die groot industrieë
wat alle mag begeer en fok weet net nie besef
watter skade hulle aan die wêreldsiel doen nie
die omringing deur metaal en plastiek
en versnelling van produksie
maak ons van ons koppe af
mag die waansin wegbly van die velde
die koei-uiers
die onskuldige bome
en
vrugte
en
groente wat 
net doodluiters hulle eie groei wil groei!
ag jirre mag die blomme
die laaste wild
en
woude
die klippe
en
berge
onaangeraak en ongeskaad bly
mag die wind al die onreg
uitbuiting
en 
ontheiliging
wegwaai

Thursday, 6 November 2014

hoe dig 'n mens vanuit die denklose plek?

in die middel van die groot hout-stoep
sit ek kiertsregop met my woordtong
en spin sagter en meer trillend as
‘n kat agter my woorde aan
die damwater nies nog agter my ore
die slik en lelies sit taai in die waai van my bene
van al die geskuifel in die holte van die roeiboot en
die wilde stekelrige waterblare
jeuk my boudvelle onbegrensd

die silhouette van berge skryf die mooiste strofes
hier voor my sit simonsberg jonkershoekberg en die helderberg

die honde hang om die mense se voete
die krieke begin hulle swart klewings aan
die skemer te smeer

hoe dig 'n mens vanuit die denklose plek
daar waar dit net suiwer spontane metafoor is 
wat roekeloos uit die keelgat lek
en in filigraan lettergrepe
soos stalaktiete in oorbuise drup?

‘n  hond se tong smeer oor my kuit

die skemer raak stiller
die berge hang in hulle geruislose dreuning
en 
die hadeda versuim om
sy keelvolle gewoontes uit te druk

dankie god ek is weer lewen-dig!
ek is vry
ek is vreedsaam 
en voldoende gelukkig
my ledemate het weer die dans geproe
my vingers juig oor klawers
en 
my binnenstes kniel eerwaardig voor die liefde

my hart en tong hou net-net
tog
volwaardig
by
blydskap lewe met sterk vlerke in die lug
diegene nie op aandag
mis dalk sy verruklike vlug

Thursday, 24 October 2013

wat my oë aanskou

die berge trap diep spore in my hart
die pieke
die valleie
die dale
die mis vasgevang
in die klowe
die lowerrykheid van groen
die grashange
die fynbosbulte
die ouhout-klompe
die glans van die golwende grashalms
fluister vervloë verhale
die kontoere smelt soos
trane in my oë
mag ek vir 'n oomblik
'n stukkie wolk wees wat
die berg-flank lek

- - -

die mis gaan lê soos
'n diep, lang sug in die kloof

- - -

die woude brei groenwollig
hulle dik, ryp steke teen die hange

- - -

laat my weggaan op
'n tog ver buite my kop
verby die horison wat
my oë kan sien
kan ek my skedel soos
'n granaat oopvou
en die sade van my denke
laat val waar hulle wil val

- - -
  
ek kyk na die muur
los elke steen op in my oë
al wat oorbly is 'n
korrel sand in die hoek van my oog

Thursday, 17 October 2013

Self-ondersoek



ek het lank laas geskryf. ek was siek. ek was aan't hoes vir 4 weke en my kop duiselig en gedisoriënteer! lewe het aangegaan, tog my wakkerheid en teenwoordigheid van denke was nie hele-mal so lekker nie. net gister begin ek weer soos myself te voel. ek sit toe die eerste woorde wat in my kop kom op papier neer en maak die volgende gedig daarvan. In die tweede gedig wat daarop volg gebruik ek weer dieselfde woorde maar skep 'n ander gedig. ek wou sien of my gedagtegang en assossiasies met die woorde sou verander met die tweede gedig - 'n tipe van "self-ondersoek".

al hierdie self-verkenning maak my vreeslik pedanties

al hierdie self-verkenning maak my vreeslik pedanties
my maag voel lighoofdig
hoeveel tyd sal ek moet verspil om
beter snot te oes?
ek lê weer my woorde soos die stukke
van 'n legkaart uit
en amper glo ek dit sal my verbeelding verskerp
maar al wat gebeur is my hart palpiteer
en die papier wat net stil bly

een goeie ding van verveling
is dat dit so 'n skoon gevoel is
gestroop van modderigheid

die heeltyd huh en frons ek
ek druk my ore toe
want die grommende hoofweg
trek stywer soos 'n galgtou om my gedagtegang

ywerig skrop ek alewig my tande
maar die wol bly sit!
hoeveel tandeborsels het ek al deurgeborsel?

beterskap gaan kom slegs met drome en berge
my skelet wil weer die kontoer van dans en klippe voel
hoekom soek ek 'n lewe wat lê?
die horisontaliteit sus my kop
hoe kan ek op enige moet en behoort aandring?
gaan hou piekniek met sjampanje
dit sal jou voorskrywende geaardheid temper
of dalk nie

raai-raai die wit sal eendag tot 'n einde kom
en die 5 kg ink wat ek agter in die pad laat lê het
maak my beter voel, ek glo so

asseblief laat die keuse maklik wees
my voorkop en kneukels is al lekker senerig van al die tob

hoe sal die lees van hierdie woorde in jou kop klink?

dis interessant om te sien hoe die eerste sin
altyd netjies en venynig die gedig bepaal
maar weet: geen begin kom sonder 'n einde

- - -

en die tweede gedig:

raai-raai jou skrywershand sal van sy senerigheid ontslae raak

hardloop weg van die elf ekke van die vorige venynige gedig!
hulle probeer jou nou net te verwar

my maag lees die eerste woord "hardloop"
en frons vraend "waarnatoe?!"
ek kan nie 'n maag wees sonder 'n ek nie!
ja, hy is seker nou al dik van die verveling
van hierdie self-verkenning

die ek wil altyd 'n nes skrop
homself kom neervly op die papier
stil kan hy ook nooit wees nie
altyd besig om pedantiese berge van alles te maak
dit maak glo die hoofweg vir die verbeelding oop
hy behoort eerder sy kop laat lees
dis nie sjampanje wat hom so lighoofdig maak nie!

toe, toe, moet nou nie so voorskrywend wees nie
die lewe is 'n legkaart wat gedurig
daai laaste paar verlore stukke soek

dit klink asof jy minder jou tande moet borsel
of selfs beter, gooi die dekselse tandeborsel weg
jy verspil tyd man!
gaan sus jou skelet met 'n piekniek
lê en droom van skoon lug
die galgtou van jou keuses sal verdwyn
en die snot wat heeltyd jou neus laat palpiteer
sal teen 'n einde kom

so maak hierdie wit jou ken lig
en geen hoeveel en hoekom sal jou weer kom pla nie
en raai-raai jou skrywershand sal van sy senerigheid ontslae raak
bietjie vleis aan sit is goed vir tye van die grommende honger
en eet daai 5 kg sak boontjies!

al wat oorbly is: ek wens jou beterskap toe!

huh, is dit jou manier om my goed te laat voel?
asseblief!
hoe netjies-verbaal soek jy al weer skoor