Showing posts with label bevryding. Show all posts
Showing posts with label bevryding. Show all posts

Thursday, 31 July 2025

soms

soms, tog soms
kry ek nog so oomblik van oorstelp
waar my nek en keel uitspan met 
'n vlietende uitbundigheid
vanoggend was so  vlietende somse oomblik -
toe voel dit asof al my voorouers en al die kunstenaars
hier deur my keelbande wil losbreek

ja soms, tog soms 
word ek oortref met iets groters as ekself

en dan draai ek om
en trap ek weer in my bekende lara-spoor

maar iets bly gloei in my nekspiere
iets helder bly agter

Monday, 10 February 2025

in die grond en blom skyn die hoop

En so het sy opgestaan uit die blomme-velde,
'n besete vrou gevul met drome van die aarde se diepe waters
so doen sy haar daaglikse pligte met grond onder haar naels,
borduur sy die lande aan een met die stingels van blomme
sy is alleen, net sy en haar tien vingers,
soms van haar kop af, maar altyd geheg aan haar hart en haar blomtuin
sy is deels vrou, deels aarde, deels blom

hoor hoe haar stem deur die blom-woude breek!
kyk hoe sy haar menswees bevry
deur met grond en blom liefde te maak
in grond en blom skyn die hoop
wat nog by ons mense spook

sy het vele sonkoper velde ontdek langs die kusste
het hul gevul met voetspore vol ryp wense
die dou lek sy vroeg-oggend van die lelie-blare
vee haar wange met die sagte son wat deur die struike breek
sing sy alomheen die liedere wat resonant oor die vlaktes aanrol
'n vrou soos hierdie mag nie stil bly!

hoor hoe haar stem deur die blom-woude breek!
kyk hoe sy haar menswees bevry
deur met grond en blom liefde te maak
in grond en blom skyn die hoop
wat nog by ons mense spook

dit is daar waar sy wil wees
daar waar blomme vry, wild en helder kan bloei
waar grond diep gegtrap kan word
waar groen, geel, oranje, pers en rooi
rys uit modder en 'n nuwe wêreld aanbreek
ja, dit is daar waar sy wil wees
daar waar haar siel saam resoneer met die seismiese aardskuiwings
wat tril met die geboorte van elke nuwe blom
daar waar grond haar die ritme van wind en water leer
haar leer hoe om haar vel ten volle te voel
soos wat net 'n blom kan voel
blom sing haar lyf uit elke hoek en porie
tril die vrugbaarheid regdeur haar voetsole
trap sy versigtig want blomtyd is 'n vlugtige en delikate seisoen
en tog dans sy diep, hard en vinnig omdat blomtyd uitbundig en grensloos is

hoor hoe haar stem deur die blom-woude breek!
kyk hoe sy haar menswees bevry
deur met grond en blom liefde te maak
in grond en blom skyn die hoop
wat nog by ons mense spook

grond is bly om te voel hoe diep vrou haar spoor trap
blom is bly om te sien hoe passievol sy deur die vreugde van kleur kan stap
sy druk haar lippe en bors ferm teen die aarde
voel die vibrasie van die magtige minerale groei
wat stoot en rys deur wortel en blaar
hoe lank het sy vir hierdie blomtyd gewag!
nóú is dit hier en blom sy saam met een hemelse vrugbare krag

Wednesday, 6 December 2023

straal

wees elegant in my rouheid
wees opreg in my wildheid
wees tevrede met my talent
en staan nooit terug vir die moontlikhede wat
uit my porieë kan straal

Saturday, 26 August 2023

nader

elke keer wat ek 'n klavierstuk bemeester
voel dit asof ek 'n tree of twee
nader aan die uitmergeling beweeg

my rug, my ribbes, my longe, my skouers,
my nek, my heupe, my boude
word stukke wrak van die inspanning

ek strek, ek stap, ek yoga, ek fiets, ek dans,
maar dit voel nie genoeg
moet ek die klavier laat gaan vir 'n wyle?

wat begeer ek meer - 
'n gelukkige en vry lyf
in die uitspansel van die natuur
of vingers en rug styfgekorrel in harmonieuse vlug
oor die een en 'n halwe meter klaviatuur? 

Saturday, 12 August 2023

ver(s)werking

(gedig geskep uit die eerste versreëls van my 20 gedigte van 2023)

ek soek ‘n lewende woord gestring van
die werwels van die letters
sodat die marionet wat jarelank die pa se hande gedienstig volg
vry kan breek en die verbasing teen mense se wange kan bons
al het ek hoe baie gesien hoedat
die gevoel van die gedig kom platlê soos
‘n lojale hond by my voete
kry ek dit maar min reg om
die digterlike oomblik te verleng na ‘n ordentlike vers
meestal trek my woord kromrug
en my asem jaag soos ‘n ondurige tango
in hierdie begeerte vir woordkapperjolle
aaijaai jaai jaai, fly me to my heart
dit is waar dit sal begin:
dit begin met die eerste tree
buite word die see natter in hierdie reën
die springgetye skuim
my are sluk die golwe heel in
die eksplosiewe K in jou naam
steek vas in my keel 
al waaraan ek kan vashou is
die warm helderheid van jou oë -
dit is presies daar waar ek wil wees
breathe me into your love
dan voel alles weer soos daai eerste dag

Tuesday, 23 November 2021

Escher tuimel in die digtersharte

ek wil 'n gedig skryf 
wat soos Escher
jou kop en lyf laat dryf 
op met die trappe af
wanneer jy dink jy rym na regs 
gooi hy jou radar na 
links
jy dink jy het gaan visvang
en nou sit daar 'n voël in jou net
die dubbeldwarsterugspieëling van metafore
die interweef van dimensies
kruisbestuif die oorvleueling van persepsies
en soek nie om die positiewe van die negatiewe te onderskei
hulle is gesmelt in dieselfde gesig van die munt
'n gedig met geen begin of einde
'n oneindigende verdraaiing en intolling van 
'n duisend digtersharte  
wat jou dieper en vlakker 
verder en nader bring aan die perspektief
jy bly jou inasem uitasem 
terwyl jou vryheid verstrengel lê in 
die labirintynse arms van hierdie vers

Wednesday, 13 October 2021

die ekheid is 'n fenominale vryheid

die rigiditeit van die rasionaliteit:
alewig dink en blokkig
in reghoekige begrip konstrueer
die begeerte brand kwaai
om onlogies, grensloos en koploos met
die digtatorika te toor

moet ek die anatomie van skedels en
atome ken om waardigheid aan
die skeppingsdaad te gee?

sekerlik kan my instinktiewe verbeelding
'n rol speel in die uitsnuffel van
poëtiese waarhede

'n goeie begrip het 'n halwe woord nodig

die ekheid is 'n fenominale vryheid
wat so mobiel allerhande jye kan ontmoet
almiskie! ek gaan hierdie ek
omdolwe en opklits
sodat ek soveel moontlike essensies uit
my ekheid kan distilleer
soveel potensiaal wat nie kan wag om
die ek verder en dieper
die ek-splorasie in te stuur nie

Tuesday, 21 September 2021

ware stroping van onnodighede

bly griffel in die ritmiek van die letters
kry my vredigheid in my kreatiwiteit
sif deur die cover-ups
die twyfelagtighede
die onbetroubaarhede
die sussing
die luiheid
die geraas
die informasie
die vergelykings
die verskonings 
die gewoontes
skryf dit alles weg
breek deur die skanse na
die digterlike lug
laat my hele lyf sink in die diep kern van die woord
'n ware stroping van onnodighede
om reguit by die digterlike punt uit te kom
my kop draai al 
om die soete dronke herinneringe van
vrye vreugdes en nuwe ontdekkinge
ek het so 'n opgewonde hart wat meer en meer bly-wees wil ken
as my hart hierdie een papier is 
wat sal ek daarop skryf vir mense om te lees?

Thursday, 16 September 2021

teen die inhokking

deesdae voel ek so kloustrofobies 
met 'n boek of foon voor my oë
ja, die twee dinge sluit wêrelde oop
maar as ek net begin dink aan die fisiese spasie
wat 'n foon en 'n boek inneem 
- so min, so klein -
ironies hoe sulke klein objekte 
 - wat ek sonder sweet of moeite
tussen my vingers fliek -
my sig en brein so kan kolonialiseer
ek wil dan
 - sonder doekies omdraai of fokken beskaafde eufemismes gebruik - 
KOTS!
dis waarlik 'n fisiese reaksie
tussen my oë, kop en maag

gee my die oop, uitspanselende landskap
die stuwende lewendige oseaan
die wonder perkeloosheid van my verbeelding
dit alles is medisyne teen die inhokking
die inhegtenisneming van my oë

Friday, 11 June 2021

ek wil liefde maak met my digkuns

ek soek digkuns wat my mond oopskeur
digkuns wat my tong ver verby 
haar verste grense laat strek

ek wil liefde maak met my digkuns
rol en stoot en hyg met haar
ek wil haar ekstase oral oor my laat smelt
druppend snakkend en gillend

o digkuns, my minnares my muse
my sappho 
my donker-oog-godin
my medusa
my kali
my llorona
jy sing die verlore siele weer terug
die heldere dieptes in!

Thursday, 26 November 2020

my mond droom

my mond so 'n donker kom van ongediertes
en stukkende asems

ek is desperaat - 

ek gryp na woorde om my kieste 
te parfumeer en rehabiliteer

my mond droom van glottale gimnastiek
verbale virtuositeit 
verskietende sterre van sibilante

moet nooit 'n mond 
wat so smag na kwinkelering 
ooit bedreig met versmoring

Friday, 13 March 2020

hoekom skryf ek?

hoekom skryf ek?
ek skryf opsoek na ‘n helderte
‘n vrybreek van fiksasies
ek skryf opsoek na vryheid
‘n ontkoppeling van die verrotting
ek skryf om my eie skreeu te vind
die skreeu wat my binnewande sal louter
ek skryf om my kop, longe
en lyf se disharmonie weer in stem te bring
ek skryf omdat ek net sin wil maak
dis al

Tuesday, 19 November 2019

skanse

die heelal se digkuns kom gesikloon alom
beur en spat en rys en styg
pars elke allemagtige metafoor 
deur muur en blaar 
ystertralie en vel
maar breek net nie deur 
die skanse van my mond nie
ah hoe bitterlik smeek my wese
dat my mond sal toegee en 
die spanning in haar vliese sal bedaar
sodat die digkuns vrylik in en uit kan vloei

Friday, 1 November 2019

soos visse

dit is die letters wat klank maak
die letters wat die rym laat vonk
letters wat skakels vir die tongketting gee
proe van voor af hoe elke letter proe
voel die geometrika, die koepels,
die krulle, die kinkels
die versadigde boepensies, 
die pylende vaart van
elke letter-vorm deur
my gewrig en vingers dartel
soos visse kom my letters in
die oseaan van die gedig vrygelaat uit 
die net van die pen
swem vry my lettergrepige visse
swem vry!

Friday, 13 September 2019

trek los

   vir die Helenvale Poets

'n karnaval van skaduwees, 
blou lug, digters 
en taxi's pols al om my 
in 'n optog van uitbundigheid

asblikke, dennebome, 
diefwering en woorde
trek los van hulle gewoontes
en kom dans in my kop

ek word verblind deur my potlood wat
vooruit hardloop laat die graniet-stof so spat!

Sunday, 14 July 2019

water mymering

photographer: Dani Debellis

Stroom waarin die donker
net die donker sien
met jou kan ek praat
ek ken jou beter.

- Ingrid Jonker (uittreksel uit gedig Donker stroom)

ek het vir te lank te diep gedink
dat die dieptes gatvol vir my geraak het
en my vlakkant toe gestoot het

nou mis ek daai dieptes:
daai verkolking van die self
in die liglose vakuum

hoe tragies!
ek is besig om te verdrink
hier in die vlakke waters

asseblief dieptes, kom haal my!
my lyf kan die inperking van
hierdie oppervlakkigheid
nie meer verduur

o dieptes, jy is oper
wilder
en
vryer


water pondering

Stroom waarin die donker
net die donker sien
met jou kan ek praat
ek ken jou beter.

- Ingrid Jonker (extract from the poem Donker stroom)

for too long i have thought too deeply
that the depths have become annoyed with me
and pushed me to the shallow end

now i miss those depths so much:
that vortex of the self
in the lightless vacuum

the tragedy!
i am busy drowning
here in the shallow waters

please depths, come fetch me!
my body can not stand
the confinement of
the shallowness

oh depths, you are more open
wilder
and
freer

Monday, 24 June 2019

vrypostig

ek moet blindelings oor die papier dans 
met oë toe en hart oop
laat die sillabes musiek in my ore oopbreek

die intervalle klim my woorde soos trappe
die verlangende mineur sesde en 
die hygende chromatika van die mineur tweede

oor die toontrappe gly ek 
met dronke voete op en af
en vind my sinne hulle eie melodie

ek weier dat enige argitketonika 
met reëlmaat of simmetrie
die rym in my kop pons!

kyk net hoe my hande en 
heupe en hare 
en vel so vrypostig oor die papier dans

die metafore peul bont uit die oksels van my arms
geen enkele woord sal in my taal 
ongesê gelaat word nie!

Wednesday, 15 May 2019

die bloeiende pers tonge

die bloeiende pers tonge van die buddleja salviifolia rinkink teen die hange
ek vergeet die sjambolika van my tye
ek kom sit en asem ink-sugte uit oor die papier

die middernagtelike komplotte om transendentale strewes te koester
gee my siel vastrapplek in die konundromiese penaries 
wat alewig kapperjolle speel in die solders van my sintuie

ek sit pens en pootjies in die middel van die sillabes
wil weer soos 'n kind sorgvry klieder en kruip 
en klouter met al wat nuut en wondertorend is

die tugmeester binne my wil gedurig dinge korrigeer
so venynig hierdie gewoontes van haar
en so versot om my as haar pak-esel toe te snou 

ek keer elke keer terug na die blues van laerskool-herinneringe
hoe ek my moontlike genietinge so dikwels in parentese sit
hoekom verkrag ek die oomblik met verstoppende onmin?!

ek begeer om soos die xmen bomenslike kragte te kan uitvoer
pomp adamantium in my are
beskerm my teen die uitmergeling en aanstootlikheid

Saturday, 11 May 2019

verwarreling

uit hierdie wilde wind wil ek ontvlug
en myself in jou arms toedig
die verwarreling in die woesteny
van 'n hart wat enige oomblik
my kan laat staan of laat vlieg...
en tog kies dit meer kere die vlieg
want wie wil die vlerke toevou as
die soete lug aan die skouers gaan bly klou?

Thursday, 18 April 2019

murg-werklikheid

ek wil hierdie oomblik
my murg-werklikheid verruil vir 
die liggaamlose vlietendheid van skaduwees
en die stramheid van my rug verkwansel vir
die vryvoetige spore op die sand
maak my rugstring vry van hierdie gewigtigheid
wat haar heeltyd afrem

meer as om 'n vry fokkin vrou te wees
wil ek 'n vry fokkin rug hê