Ode to the Mango

Oh Mango!
i just ate the best specimen of you today
i can die a thrilled and exhilarated human being!
Oh Mango - delightful sister in the Anacardiceae family -
you are soil sun forest and nectar gloriously fused
there is no other fruit like you
you bring out proud and unashamed selfishness in me
i want to eat you all alone
you are made to be eaten in your exotic entirety
juicy and messy
even when i slice off your skin
i dig my teeth inside each peel
to run the very last sweetness of
your exquisiteness over my tongue
i can only be so patient and civilised
soon i throw the knife clatteringly into the basin
i grab hold of you with my two adoring hands
Oh Mango! 

i sink my teeth deep
thrusting close closer and closest to your heart
i suck and pull at your clinging fibres
there is a leafiness
an earthiness
a primordial forestiness
that nestles in your flesh
i try to capsule your inimitable aroma with my tongue
i want to shackle you to my throat
you are sweet sun incarnate
oh drip down my throat forever and ever
let my uvula turn into the branch of a tree from
where you can hang your volcanic flavour and
lava over the voraciousness of my ravishing
Oh Mango!
you have gravitas
you have presence
you have boldness
you have splendiferous explosiveness
when i peel you it is like pulling the trigger from a grenade
but the explosion is not bloody and damaging
it is healing binding connecting
my every tissue into a wholeness of harmony
i do not dismay when your fibres cling between my teeth
i do not grab for the floss
i let the last signs of mango
turn my teeth into flying buttresses and
my tongue into singing spires
Oh Mango!
you make my mouth rise
like a grand cathedral from
your radiant revelations

woord is 'n gevoel

woordasem

maaglag

windaansporing

sitvrede

ruggraatsug

my ears stare

my ears stare
into
the distance

trying to grab hold

of

the furthest

silence

1 April 2022, Tankwa Karoo

my poem is a white-flanked springbok

that leaps from your groping eyes

April, Tankwa Karoo

vat

hierdie aarde vat die woorde

uit my mond

hierdie son vat die oortuiging

uit my lendene

hierdie wind vat die klop uit my ore

my lyf is 'n leë kalbas

April, Tankwa Karoo

hiding

i lift every tankwa stone

looking under each of them

somewhere my writer's confidence

must be hiding

the silence

the silence

echoes

through 

the hollows of

my skin

the silence

cradles

my ears

into

yawning 

oblivion

the silence is so thick

when i stick my tongue out

i trip over myself

April 2022, Tankwa Karoo

the sun

the sun loves us more ardently 

in the Tankwa

feel how passionately

he kisses our forlorn skins

April, Tankwa Karoo

float

my [scattered] thoughts

float on

the [togetherness of]

water

1 april 2022, Tankwa Karoo

drup

drup   drup   drup
die digkuns soos die
drup   drup   drup

van my lekkende stortkop

maak nie saak 

hoe styf ek my oë en ore toedraai nie

die digkuns bly

drup   drup   drup

geen-etika

vaders en moeders dra kanker oor aan

hulle kinders deur 

die geen-etika

geen deernis

  geen aandag

   geen liefde

    geen komplimente

     geen aanvaarding

      geen feesviering

asseblief stop die vloei van hierdie geen-etika!

hierdie verlange

hierdie verlange sit reg hier tussen my kiestande

verlange so helder in sy newelagtigheid
verlange so vormvas in sy vormloosheid

ek kan daarop kou
maar dit breek nie in kleiner stukke op nie
ek kan dit nie weg maag toe sluk nie

soos ‘n oop stuk veld
waardeur ek met my oop mond hardloop
en nie die son of die gras of die grond kan ruik nie

die verlange is ‘n groot onoplosbare stuk leegheid
wat hol kolle teen
my oogballe ets

dit help nie om my oë toe te maak
die kolle glip af na my voete
ek dryf deur die dag op hol voete

hierdie verlange so vormvas in sy vormloosheid
so helder in sy newelagtigheid
my kiestande kan nie meer kou –

die verlange
het holtes in hulle ook
gevreet

murmuration

    for Kim

when you kiss me
a murmuration of swallows
break through
the summer skies
of
myour mouth

Tannie Lau

Laura Louise Kirsten (16 November 1940 - 25 Januarie 2022)

Rus in Vrede Tannie Lau

Tannie Lau,

Deur die hartseer sit en dink ek aan die lekker herinneringe van jou

Jy het altyd die lekkerste verjaarsdagpersente gegee
en die mooiste kaartjies geskryf – elk van daai kaartjies nog in my laai weggebêre

Ek was jou spykerboud
Ek was ‘n baie skaam kind, nie gemaklik met meeste mense gevoel nie
maar met jou het ek veilig en onskaam gevoel

Jy het die heerlikste skons gebak
Soms met die room in jou mou weggelloop –
jy onthou?!
Tot vandag toe onthou en lag ons Tannie Lau

Jy het vir my en my tweelingboetie toorwêrelde oopgemaak
Wêrelde vol dwerge, elwe en drake
Jy het geweet hoe om ons verbeeldings te verryk en te vonk

Jy het my die woord djollie en voortvarend geleer

Hoe kan ons jou breiwerk vergeet – al daai pragtige truie en komberse
wat ek al die jare gebruik en uitvou
Ek gebruik nogsteeds die badhanddoek waarop jy my naam borduur het

Hoe jy my skryfkuns soveel aandag gegee het, en my so aangespoor het –
Al gaan dit moeilik, bly skryf Lara, bly skryf
Aai, hoe ons saam kon blaai deur Krog en breytenbach en opgewonde raak oor die mooi en die swaar in die lewe

Hoe meer ek onthou hoe vlakker kom sit die trane

Jy het altyd uitgevra hoe dit met my musiekloopbaan gaan
Jou glimlaggende mond het geskyn met trots met elke konsert waar jy my gehoor het
Jy het ook nie geskroom om hardop te spog met jou klavierspelende niggie nie

Daar was geen huis wat soos joune geruik het nie – so besonderse mengsel van verf, en laventel en mint
Ek koop die laaste twee jaar ‘n deodorant wat presies soos jou huis ruik
Ek dra jou onder my arms, tannie Lau!

Ek sien jou sproetarms , jou mooi gesig, jou sterk lyf
Jou hande en naels

Jou uithouvermoë, jou aanhou en vasbyt. Dit dra ek soos goue lesse op my eie lewenspad
Jy was sterk, onafhanklik, gedetermineerd
Al was die lewe nie maklik, het jy altyd kleur en humor om jou drapeer

Dankie Tannie Lau dat jy uitgehou het tot ons jou nog een laaste keer kon sien

My boetie sê jy was ‘n Awesome Tannie
Ek stem volhartig saam
Ons beste enigste bloedtannie
ons kunstannie
ons hartstannie
Ons sal jou in ons harte bly dra

en om af te eindig: op my laaste verjaarsdag kaartjie wat ek van jou gekry het, het jy die gedig van Wang Chien vir my aangehaal, en nou roep ek jou daarmee aan:

ek gaan elke dag uit
na die stadshekke
op die uitkyk vir jou koms
ek neem ‘n fles wyn saam
in geval jy dors is
o! dat ek die oppervlak
van die aarde kon krimp
sodat ek jou skielik
langs my kan sien staan

17 Feb 2022

i refuse

i refuse to write pale-skin poetry

i refuse to write pretend poetry

i refuse to write pity poetry

i refuse to write pastime poetry

titelloos

                vir Kim

ek hardloop uit kos

idees en 

geld uit

ek moet iets eet vanaand

my hand tas na

die blikkie gerookte mossels 

die eet 

daarvan 

is 'n siellose daad

hoe graag wil ek net aansit by 

een van jou borde kos 

vanaand

kos uit jou tuin

voorberei met jou hande

voorgesit met jou liefde

Her Dedication Made Quite a Sensation

I once knew a girl who chose the year Twenty-Twenty-One
to play piano concerts and have some musical fun
- it was a time in the world when morale was falling apart -
but in her music this bright-eyed Bridget took heart

She gave it her all, she gave it her best
she stayed focused on the path of her quest
And to give her practice and technique more certainty
she enrolled for lessons at the Rhodes University!

My mouth stood agape
as her repertoire took shape
She had many pieces up her sleeve
from a Bach gigue to a Chopin waltz – can you believe?!

Now see, her dedication
made quite a sensation
Playing concerts are like pulling off a stunt without a stunt-double
- there’s really no danger or trouble, only knees and nerves that go awobble

Before I faint from this overwhelming feeling of Awe and Wow
I call the Pianist of the Moment to take a bow
Bridget Darling, Bridget Dear
You have gracefully conquered the year

The bottom line is to remember this –
When with music you conspire
in your heart will always burn a vivacious fire!

where is your breath now?

think of it:
every human action or thought

happens on either the inbreath 

or the outbreath

only these two

but oh what a variety of qualities they can be:

long short shallow deep 

joyous stressed focused unfocused

dazzled frazzled curious shy 

despairing lyrical scared sacred 

confused or lucid 

how is your breath now?

Luister

die son sak silwer oor die oseaan by Grotto strand in Hermanus

daar is twee klein walvisse wat na-aan 

die eerste golwe hulle lywe uitsteek

die hele middag is hulle daar

ek loop na die water

ek is die enigste mens op die strand

ek het nie my bikini by my

ek trek my rok oor my kop

kaal loop ek reguit die golwe in

soos dit hoort

(hoe wonderlik dat 'n walvis nie hoef te verduidelik

dat hy nie klere hoef aan te trek nie)

met arms uitgestrek

my rug en kop fier en regop

voel asof ek na die binnekamer van my voorouers loop

ek kan nie my gewone onderwatergille gee nie

ek wil nie die walvisse wegskrik nie

met my kop onder die water kreun en grom ek saggies

 - ek glo vas hulle hoor my en dat hulle terug gesels

dit is net ek wat nie die ore het nie - 

ek kreun vir hulle die gedig van my dansende bene

ek skop vurig met my voete

stuur ek helder seine van my lewenslus

en my rede vir leef die diepsee in

skielik raak ek stil

ek probeer my seine terugsluk

ek is 'n mens wat deel is van die kak aanjaag en injaag die see in

ek is jammer Walvis vir die Mense wie ons is

kom ons bly stil en luister...

Mamela uLwandle 

Luister na die Oseaan

Mamela Umnenga 

Luister na die Walvis

unfurling of the heart

we might not understand all poetry

but we recognise a sublimity

a humanity

a muscular metaphorality

that unfurls our hearts

into resplendently rhyming astrality

die dreuning

die anglegrinders by die construction site dreun

die juno kaksuigtrok dreun

die generator by die bure dreun

die kreepy krauly dreun

die yskas dreun

die see se getye dreun

ek gaan lê in die bad 

sit my kop onder die water

net my mond wat uitsteek

en ek inkanteer een lang dik ohm 

om al die dreuning in die wêreld te vermom

ek dans

ek dans te midde van die beperkinge wat ek in my lyf voel

ek dans te midde van my hart wat wil breek in 'n lompe sprong
ek dans al dam die trane op in my oë oorlat 

die dans-opleiding verby my gegaan het

ek dans teen my onvolmaaktheid in

ek dans my verstrakte longe en ribbes los van die jarelange hoesery

ek dans omdat dit my menswees sonder fieterjasies uitbeeld

ek dans omdat dit my onbeskaafd beskaafd laat inpas in die wêreld

ek dans omdat dit my gees op haar vryste vry laat voel te midde van 

die verwarreling van die vertwyfeling

ek dans omdat dit my reguitste reguit pad is na my siel

i dance

i dance regardless of the limitations in my body
i dance regardless of my heart breaking because of an awkward leap
i dance regardless of the tears that well up in my eyes because
of the dance training that passed me by
i dance against my imperfections
i dance to release my strained lungs and ribs from yearslong of coughing
i dance because it reveals my essence
i dance because it makes me fit into the world in an unrefined refined way
i dance because it makes me feel at my freest free amidst
the confusion of the despairing doubt
i dance because it is the straightest straight path to my soul

the irrepressible cyclones

oh how i love the dance of words in my jowls

what is spoken word

but a rhythmical beating of the tongue

against the drum of the palate and the lips

surges of air that thrill the throat into resonance

the revelation of poetry happens in pulsations as 

the meaning unfolds like your heartbeat climbing 

over the spine of mountain

it is through rhythmical thinking that we reach 

the radiant meaning of a deeper sense 

that churns the irrepressible cyclones of poetica

in plaas van

in plaas van die muse

kom land die somer-vlieë op my papier

surrender

i surrender my body, my tongue
my spirit to 

the full, complete and

proud artistry

of being

dieselfde ou deuntjie

kan ek kom skuiling soek

in die helder donkerte van die gedig?

ek het geen koplamp, kerse, maan of sterlig nodig

om my weg te sien 

agge nee!! verval sy alweer in die ars poetica-groef?!

is digkuns 

waarlik digkuns

as die digter óór die digkuns dig?

'n diepe wroeging oor hoe en waarom 

die digkuns spruit

wee, o wee, dieselfde ou deuntjie van

die self-reflekterende gedig:

alweer die arse poetica wat

in sy eie hol op kyk

en wonder vanwaar kom

al die kak vandaan?

nooit ooit

moet nooit

 ooit

  die gedig soos

   'n mannekyn laat voel nie

gee hom 'n hart òf  

       'n glimlag òf 

          'n traan

seën die lyf

      is dit balans wat die dans laat gebeur,

      of van balans af?

            - Charl Pierre Naudé (uit Klassieke tweespraak)

die dans sypel uit my selfs 

voordat ek 'n voet neersit

seën die lyf wat
die dans met gebalanseerde onbalans deur
die are van die siel pomp

bless the body

       is it balance that makes the dance happen,

       or off-balance?

          - Charl Pierre Naudé (from Klassieke tweespraak)

the dance seeps from me even

before i have put down a foot

bless the body that

pumps the dance with balanced imbalance through 

the veins of the soul

vermom

ek vermom my woorde in plegtige fieterjasies
probeer so pligsgetrou om hulle kwesbaarheid in parentese te plaas

ek wens daar was meer skoorsoekers wat hulle neuse
kom indruk in my digkuns en die skoor uit my verse snuffel

voetsole en voetsiele

hoe mal is ek oor die gevoel in my voete

as hulle hulle staan so ferm staan

so diep in hulle spoor trap

my gunsteling oomblik is wanneer ek

iewers deur die loop van die dag

so spontaan en onverwags tot 

stilstand kom op die bol van een voet

en met 'n veerkragtige vonk fokus

al my lewensenergie in my voetsool

ek weet sonder twyfel my siel 

loop in en uit by my voete