stywe krulle

ek staan voor jou
ek voel hoe die liefde jou ontwyk 

   die verlies is tasbaar

ek het afgeleer om my hande 
vas te klem in hierdie oomblikke

   die spyt moet iewers uitkruip

en so drup dit af na my voete
my tone  trek in stywe krulle op van die vloer

   ek voel hoe die trane opwel in my enkels

hoe

hoe dig 'n mens vanuit die denklose plek

daar waar dit net suiwer spontane metafoor is 

wat roekeloos uit die keelgat lek

en in filigraan lettergrepe
stalaktities in oorbuise drup?

giet

jy giet ‘n okarina in 

die doodsuur van 

die nag 

sodat

jy teen sonsopkoms met 

al die suurstof in jou longe

die oggendsinjaal kan blaas

hier is ek

hier is ek

ek is hier

is ek hier?

hier ek is

is hier ek?

ek hier is

in verskeie volgordes 
maak ek seker van my ek
double-check my is
en verify my hier
maak dood seker!

nêrens anders as 
Hier 
Is 
Ek!

           Phyl Martin tuine, Nature's Valley

wipe

please pass me a serviette

i want to wipe these scuffling nouns

from my elliptical mouth

gaap

hoe lekker is dit as ek so diep en so lank gaap
dit voel asof my hele nek en keelgat
binnenste buite toe peul
my kakebeen rek op haar uiterste
daai golf van suurstof wat deur my spoel
speel beeldhouer in my binnenste
en hervorm my tot vreugdeling
van die slaapryk

gooi my in die diepste put 
van hierdie salige sluimer

met my volgende gaap 
is my mond nie meer mond nie
maar intrapplek vir 
die voete 
van 
die heelal 

kniel

ek haal my bril af
gaan op my knieë op die gras
buk oor die papier
son op my regter wang
skadu oor die woorde
wil ek hierdie gedig skryf
asof dit die heel eerste gedig
in my lewe is
vergeet van gewoontes
- aangeleer of nie -
vergeet orde spelling sinmaak rym ritme
vergeet alles wat ek voorheen geskryf het
hier is die heel eerste gedig wat ek skryf
proe die penpunt vir die heel eerste keer
die vreemde smaak van die gedig
my hand huiwer-huiwer
die skadu bly stil-stil oor die papier skuif
soos 'n onsigbare kombers val die son op my wang
ek kniel in hierdie oomblik
supplikeer myself voor die digterspapier
skep 'n ritueel
die sweet begin opdam in die waai van my knielende knieë
my nek bly my herinner aan haar stramheid
die gras waarop ek druk bly groei
die halms druk hulle patrone op
die vel van my kuite en elmboë
mag ek gemerk word
deur hierdie knielende oomblik

Boomkerk

      Eikeboom in die tuin van die Moederkerk, Stellenbosch

ek sit hier by my Boomkerk
die lig wat deur die nuutoopgevoude blare breek
is die geruite vensters waardeur die goddelikheid straal
die knewel van 'n boomstam is 
God se bobeen wat sonder swik of swig 
sy goddelike staan staan
die juigende takke is die kerkbankies waarop 
die voëls lofliedere tot die hemele sing
die wortels is die geloof wat in 
onsigbaarheid die goddelikheid vasanker

o Boomgod, jou asem blaas die wêreld aan die lewe
jou groen mantel pomp kleur in ons anemiese siele
jou takke-prag ken geen argitektoniese perke
jy is milddadig in jou genade
en verrykend in 
jou standvastige omarming

o Boomgod, al wat ek jou vra is:

wees my genadig 
in die tye van my ongenade

trek los

   vir die Helenvale Poets

'n karnaval van skaduwees, 
blou lug, digters 
en taxi's pols al om my 
in 'n optog van uitbundigheid

asblikke, dennebome, 

diefwering en woorde

trek los van hulle gewoontes

en kom dans in my kop

ek word verblind deur my potlood wat
vooruit hardloop laat die graniet-stof so spat!

vrede

vrede is die sagte lippe-vee van die V
die salige rol van die R wat die tong sus tot
in die sweem-see van die E
en dan die sagte dowwe tong-plof van die D
laat alles daal na die on-opstairse E
wat die vredesdeur 
saggies oopknip

mag vrede in alle monde lê

Blue Sky

Sky, it was the strangest thing today to see you blue and bright

your glaring colour almost made me faint with fright!

after a lot of blinking and some careful investigation

i determined that this wasn't some fanciful hallucination

good heavens, thank you for Blue Skies today!

for weeks now we thought you'd run away

i grabbed my camera and snapped this rare beast

i had to have some evidence at least!

there were times through these sunless days

that we were rehearsing eulogies in the most tearful ways

we were convinced you'd been gobbled up by clouds and mist

or had joined the endangered species list!

come, Blue Sky, please do stay for a while and more

all this wet and dark cloud is depressing me to the core

for crying out loud, i want to frolic outside dry, wild and free

and dammit, i crave a good solid tan and my fair share of Vitamin D

mango

die gedagte aan jou is
'n mango
wat so soet en
veselrig
in
my
keel
af
sak
dat selfs die slukpyp van my siel
smaakkliere groei om
niks van
jou smaaklikheid
te mis
soos
wat 
jy 
dieper
in
my 
afgly

graça

                       in memory of Norman Morrissey

your bedside lamp
made sommer with an empty
graça-bottle - 
the etiquette still in tact

my eyes linger on the subtitle
casa de ouro
house of gold

yes! i shout
gold is this house
which flows with
music and poetry
tea and honey

(mumbling aside: one day i'll unscrew
the bottle-stand,
fill 'er up with
your favourite drink,
screw it fast again
and flick the switch!
the heat will suffuse your bedroom
with intoxicated light
you'll get graciously drunk
without having a single sip!)

naaldekoker

die naaldekoker
kook kook
die lug vol
met trillende naalde
tril tril
die kwinkelerende vlerke
kwistig in 
die kwiksilwer-vlug
van sy lyf

sonder

photographer: Dani Debellis

sonder

water,

wat is die wêreld

sonder

jou genadelose genade?

without

water,

what will the world be

without

your merciless mercy?

Digtersgebed

     na aansporing van Julia Cameron en haar Artist's Way

O Heerser in die Poëtiese Hemele - 
Mag jou Digterlike Reën 
vollop en met oorgawe oor my hoof val
Ek bid vir metaforiese spierkrag wat 
my woorde ver verby die horisonne sal laat hardloop

Ek bid vir genade in die tye
wat ek my mees genadelose kritikus is
Mag ek leer om my kuns elke dag te verbeter
Mag ek my vaardigheid ontwikkel en ontplooi tot
gloeiende vlakke van Wow-dom

Ek bid vir skerpsinnigheid:
'n sterk sin vir "less is more" 
en groot asseblief, 'n humorsin wat 
my digkuns onweerstaanbaar sal maak

Ek bid ook vir al die ander 
minder en meer talentvolles
Mag ons almal skyn en geen afguns of 
jaloesie vir mekaar koester
Net liefde en aanmoediging tussen 
ons kunstenaarsfamilie

Ek vra dit in Poëtika se naam

Amen

water mymering

photographer: Dani Debellis

Stroom waarin die donker

net die donker sien

met jou kan ek praat

ek ken jou beter.

- Ingrid Jonker (uittreksel uit gedig Donker stroom)

ek het vir te lank te diep gedink

dat die dieptes gatvol vir my geraak het

en my vlakkant toe gestoot het

nou mis ek daai dieptes:

daai verkolking van die self

in die liglose vakuum

hoe tragies!

ek is besig om te verdrink

hier in die vlakke waters

asseblief dieptes, kom haal my!

my lyf kan die inperking van

hierdie oppervlakkigheid

nie meer verduur

o dieptes, jy is oper

wilder

en

vryer

water pondering

Stroom waarin die donker

net die donker sien

met jou kan ek praat

ek ken jou beter.

- Ingrid Jonker (extract from the poem Donker stroom)

for too long i have thought too deeply

that the depths have become annoyed with me

and pushed me to the shallow end

now i miss those depths so much:

that vortex of the self

in the lightless vacuum

the tragedy!

i am busy drowning

here in the shallow waters

please depths, come fetch me!

my body can not stand

the confinement of

the shallowness

oh depths, you are more open

wilder

and

freer

soen-net

my pen word gevang deur die soen-net                                

veertien lyne geweef en gerym met feestelike pret            

drie kwatryne om jou toe te spin met soene                        

kom trick or treat, dit is beter as halloween se pampoene  

met honderd-vier-en-dertig soene wil hierdie soen-net jou troetel   

ontspan en hou op om aan jou bo-lip te vroetel                   

maak toe jou oë en sink in die beswyming                           

jou lippe sal begin tril met die beryming                              

gee jouself oor aan die soen-net se verleidingspel               

die hoendervleis gaan dartel al langs jou tong en vel          

drink diep uit elke soen se digterlike fontein                        

en so sal ‘n geluksaligheid in jou oorsoende kieste verskyn 

nou is dit net die koeplet wat oor is om jou koebaai te kus  

met haar twee rymende lippies sal sy jou nou aan die soete slaap sus       

gee die waternimfe hulle swemplek

photographer: Dani Debellis

         

    vir Billy

hou die poele dop

en jy sal jou begeertes in die

water-arsenaal vind

en binnekort op die water loop

die waterdraers is die uitverkorenes

om deur die donker stroom te vaar

en diep dieper

diepste waters oop te kerf

jy dink dit is net waterrympies

wat soos olie op die water lê

as jy mooi kyk sal jy vlammende voorspellings

in die stille golwe se opwellinge sien

dit is sillabes wat die waterweë

met kwartsiet uitspel

moet nie jou ledemate se gehegtheid

aan die warmwaterbron verkwalik nie

elkeen van ons het ‘n diepe waterbehoefte

wat nie met leë waterbeloftes verwar moet word nie

los die waterpolitiek op die agterstoep

die kinkels gaan nie my pype indring nie

laat ons die kuns van

die ongekunstelde waterminnaars leer

en gee die waternimfe hulle swemplek

hulle sal die immer migrasie van water laat voortblom

vrypostig

ek moet blindelings oor die papier dans 
met oë toe en hart oop
laat die sillabes musiek in my ore oopbreek

die intervalle klim my woorde soos trappe
die verlangende mineur sesde en 
die hygende chromatika van die mineur tweede

oor die toontrappe gly ek 
met dronke voete op en af
en vind my sinne hulle eie melodie

ek weier dat enige argitketonika 
met reëlmaat of simmetrie
die rym in my kop pons!

kyk net hoe my hande en 
heupe en hare 
en vel so vrypostig oor die papier dans

die metafore peul bont uit die oksels van my arms
geen enkele woord sal in my taal 
ongesê gelaat word nie!

kokon

dit is die vorm van my tong

 - ‘n kokon met krioelende blink drade 

dig geweef 

binne-in woel en spartel 

die papie in

ongeduldige afwagting op 

die oopbreek 

na die

nuwe lig

in the hunt the thrilled skin clings forever onto the slumbering paradise

in the hunt the thrilled skin clings

forever onto

the slumbering paradise

the doves are looking for shelter

in

the rustling of the silence

all that grows

are mushrooms from

the cooing mouths

from the white-blue-sky the soldiers hear

sounds that taste like cold vacuums

in porcelain cups

the other nameless winglings

sound like castanets

their staccato interjections into the sky

my mouth drools as I watch the dancing spots

trembling over my trembling eyeballs

may no shred of regret come lie on my temples

the yellow scarf lies

like a spasm

over the incredible sigh

her wandering breasts shine like a candelabra in the night

and the prettiness of her feet

lies trojanically between his sheets

the fly constantly hits his wings against the glass

neatly leaves his insect-alarm in the sky

no milk bottle will silence this anxiety

the grumbling stomach stands in front of the open fridge

like an off-legged broom he swerves drunkenly in

the sight of the frozen bugs

i feel obliged to flush the world's empty chatter

down the drain and throw all the matereality

into the dustbin

the arrogant pen has a manic way

to want to be greater than the moment

how hideous

again-the-hadeda on the thatched roof

boldly lulls the hordes of trembling little cinderellas

to sleep

oh, pardon me, the eyes in my head are only

ornamentation

that is brilliant in the hiding of my non compos mentis

Die digter is nie dood nie

photographer: Dani Debellis

Die digter is nie dood nie

geskoei op Die kind van Ingrid Jonker

Die digter is nie dood nie

die digter lig haar tong teen haar demone

wat Waansin skreeu     skreeu die stemme

van sin en behoort

in die konsternasie van die verlore siele

Die digter lig haar tong teen haar gene

in die stryd teen die sinneloosheid

wat Waansin skreeu     skreeu die stemme

van die voorvaders en spoke

in die DNA van ons opstandige woede

Die digter is nie dood nie

nòg in die bad nòg op die pad

nòg met die lem nòg met die gas

nòg op die brug oor die donker rivier

waar haar begeerte lê met salwende water in die longe

Die digter is die skim in die krygsliedere

singend met tonge kele en vuiste

die digter breek deur alle sinne en onsinne

die digter tuur deur donker poele en in die smart

van die aarde

die digter wat net wou skryf in die stilte van haar kop is orals

die digter wat vrou geword het sing deur alle tale

die digter wat mens geword het vlieg deur alle harte

Sonder ‘n woord

this is not going to be a rousing poem

this is not going to be a rousing poem

not even a slightly inspirational one

a poem that will not go deep

it will just hover over the surface

a poem that will not tug at your heartstrings

it will be cutting in its blandness

simply one great disappointment

a verse that will not pretend to be something that it isn’t

simply a poem that refuses to charm with metaphoric spells

lines as straightforward as lines should be

no seducing with sultry syllables

or enchanting with fanciful metrics

a poem that simply sits flat on the page

that does not excite the tongue

and definitely does not make you think twice

i know you are still reading to be sure 

that no arousal is happening and that i am not pulling your leg
 - or any other body part -

i was serious when i said that 

this is not going to be a rousing poem

no need to look further for 
rhyme or reason
climax or crux
witticism or twist in the tail

nothing of the sort to be found here

just a dead-end of a poem

when did i join the circus, ma’ma?

we live in such stirring and creative times

how can i write one-dimensional poems?

first let us bring in a rousing symphony orchestra and

winds sweeping around the highest peaks of

the Great Mountains as a soundtrack

then start writing verses imbued with the breath of grandiose statements

laced with the declamatorics of state of the nation addresses

it can’t be called a poem if there is no drum and bass

beating through its buttocks

it requires william kentridge charcoal drawings

a company of opera singers

for their resounding vocal cords are just the thing

and seeing that we are going for drama

have the stanzas adorned with

spectacular costumes and headdresses

and of all things DO NOT read it sitting down

incantate it with the voice of an inspirational speaker

a mix of voices of a president, a toast (coetzer) master, a rapper,

‘n kaapsevlakte ou and a shakespeare actress

no time for looking down on any papers

that is just distracting frippery

each word needs to be memorised into your skin

(but not to worry: in case of lapse, a prompter will mouth your words)

AND remember: lots of arm movement

you can only go on if you have groupies in

the form of likers, tweeters,

instagrammers, hashtaggers and share-holders

DO NOT forget your audience from afar

always keen to be cyber-rubbing-shoulders with you

AND a have-to-have is your entourage of photographers and videographers

that record your every syllable and frown

(note to editor: zooming in with slow motion on that sweat droplet

on the upper lip and bring in stills in vintage colours, otherwise no go)

and stating the obvious, we will hire that very bearded dude

who adjusts the height of your mic

keeps your drink and nerves stirred but not shaken

and gives you a hirsute kiss just before you utter your first syllable

when the cue is given turn up the volume of

that symphony orchestra and whirling winds around

the high peaks of your metaphors

throw in a singing line and dance step or two

you will be the coolest thing out

who wants the fine sensibilities of quiet metaphors

if you can join the 21^st century circus?!

...and all this time you thought you were doing poetry?!

Shall I compare thee to the Bard's best rhyme?

It has been quite a while since I wrote a parody. Here one I just penned - based on the famous Sonnet no. 8 by Shakespeare:

Shall I compare thee to the Bard's best rhyme?
Thou art less iambic and even less contained:
Certain verses grow heavy over the course of time,
And rhythmic metres art all too restrained:

Sometime too blunt the blade of the metaphor cuts,
And often is his bold intention deflated;
And every line so vacuously flaunts and struts,
By will, or poet's flawed ego, fated:

But thy wordless silence shall not wane,
Nor lose composure of the still breath thou inhal'st;
Nor shall Noise drag thou into his clamorous terrain
When unbounded Quiet thou still do crav’st:

So long as minds can strive for soundless peace,
And let these words dissolve; all restlessness will cease.

And here the original -

Sonnet VIII
- Shakespeare

Shall I compare thee to a summer’s day?
Thou art more lovely and more temperate:
Rough winds do shake the darling buds of May,
And summer’s lease hath all too short a date:

Sometime too hot the eye of heaven shines,
And often is his gold complexion dimmed;
And every fair from fair sometime declines,
By chance, or nature’s changing course, untrimmed:

But thy eternal summer shall not fade,
Nor lose possession of that fair thou ow’st;
Nor shall Death brag thou wander’st in his shade
When in eternal lines to time thou grow’st:

So long as men can breathe or eyes can see,
So long lives this, and this gives life to thee.

soos 'n kat

ek rangskik my lyf soos ‘n kat

onder jou hande

my vel gedurig opsoek

na jou aanraking

die bloeiende pers tonge

die bloeiende pers tonge van die buddleja salviifolia rinkink teen die hange
ek vergeet die sjambolika van my tye
ek kom sit en asem ink-sugte uit oor die papier

die middernagtelike komplotte om transendentale strewes te koester
gee my siel vastrapplek in die konundromiese penaries 
wat alewig kapperjolle speel in die solders van my sintuie

ek sit pens en pootjies in die middel van die sillabes
wil weer soos 'n kind sorgvry klieder en kruip 
en klouter met al wat nuut en wondertorend is

die tugmeester binne my wil gedurig dinge korrigeer
so venynig hierdie gewoontes van haar
en so versot om my as haar pak-esel toe te snou 

ek keer elke keer terug na die blues van laerskool-herinneringe
hoe ek my moontlike genietinge so dikwels in parentese sit
hoekom verkrag ek die oomblik met verstoppende onmin?!

ek begeer om soos die xmen bomenslike kragte te kan uitvoer
pomp adamantium in my are
beskerm my teen die uitmergeling en aanstootlikheid

verwarreling

uit hierdie wilde wind wil ek ontvlug
en myself in jou arms toedig
die verwarreling in die woesteny
van 'n hart wat enige oomblik
my kan laat staan of laat vlieg...
en tog kies dit meer kere die vlieg
want wie wil die vlerke toevou as
die soete lug aan die skouers gaan bly klou?

ekosisteem

soos klippe op die grond

pak ek my woorde uit

dat wanneer ek hulle

na maande weer gaan optel

‘n hele ekosisteem onder hulle uitbroei